მეგრული ანდაზები

მეგრული ანდაზები

There are currently 73 names in this directory beginning with the letter თ.
თაკარი
თაკარი რდასია ჩხანა რდასია – ნაბადი კაღუთ მეიღუდასია.”თაკარა იყოს მზიანი დღე იყოს – ნაბადი კავით უნდა მიგქონდესო.” დარში ნაბადს ნუ დააგდებ ავდარში – ქალამანსაო.
თანაფაში
თანაფაში კვერცხიცალო ოხიოლუნია.აღდგომის კვერცხივით უხარია.
თასუას1
თასუას მოჯგირეს დო ეჭოფუას ტერს მეხვარია.”თესვაში მოკეთეს და აღებაში მტერს მოეხმარეო.”
თასუას2
თასუას მუთი თქვისჷნი ტახუას თიქ იჸუა.თასუას მუქუთ ირაგადუნ მოწიას თიქ იჸუა.”რაც თესვის დროს ითქვა (ჭირნახულის) მოწევისას ის იქნაო.”
თაქი
თაქი ცოცხალს ორკჷქ დო თექი ღურელეფსია.აქ ცოცხლებს აკლიხარ და იქ მკვდრებს.
თე1
თე კოჩიშა ურემი ვარე გჷნნაულა ვარა მუთა დარკებუ.”ამ კაცზე ურემს არ გადაუვლია თორემ არაფერი დაჰკლებია.”
თე2
თე ქიანა თიში რე მისჷთ ჯგირი ოსური აშინია.”ეს ქვეყანა იმისია ვინც კარგ ცოლს იშოვისო.”კარგი ქალის ქმარს საგზალი არ ეჭირვებაო.
თე3
თე ქიანას “დინტირია” ჯოხონია.”ამ ქვეყანას “დაეტიე” ჰქვიაო.”თე ქიანას “მიიცადი” ჯოხო.”ამ ქვეყანას “მოიცადე” ჰქვია”.
თელო
თელო ღურას მართალო ღურა უჯგუნია.”ცოცხლად სიკვდილს მართლა (ნამდვილი) სიკვდილი სჯობიაო.”თელო ღურას ღურა ოში წილო უჯგუნია.”ცოცხლად სიკვდილს (ნამდვილი) სიკვდილი ასჯერ სჯობიაო.”ღირსეული სიკვდილი სჯობია უღირს სიცოცხლესო.
თელს
თელს ოძინუ დო ღურელს ორკუნია.”ცოცხლებისთვის (ცოცხალისთვის) ზედმეტია და მკვდრებს (მკვდარს) აკლიაო.”მკვდრებს აკლიხარ ცოცხლებს არ არგიხარ.
თემიში
თემიში ნაჭყა ხატიში უნძალაში რენია.”თემის ნაწყევლი ხატისაზე უფრო ძლიერი არისო.”
თი
თი ოჭკომალი სქანი ქოთომეფს ქუდურღვია.ეგ საკენკი თქვენ ქათმებს დაუყარე
თითო1
თითო გიდელი წვირე არძა მახორობას (ოჯახის ჸუდეს) მიკობუნია.”თითო გიდელი ნაკელი ყველა სამოსახლოში (ოჯახში სახლში) ჰკიდიაო.”თითო გიდელი წვირე არძა ოჯახისიენია.”თითო გიდელი წვირე ყველა ოჯახში არისო.”თითო უპატიური კიზი ირ ოჯახის რენია.”თითო უპატიური კოვზი ყოველ ოჯახშიაო.”
თითო2
თითო კილი გაუღუნი ფერი მითინი ვეჸინია.”თითო ნაკლი რომ არა აქვს ისეთი არავინ იქნებაო.
თირობას
თირობას კოს თირს ვემეჩანსია.”თოვლობას კაცს თოვლს არ მისცემსო.”ფეტვი არ გაჰვარდება ხელიდან.
თირს1
თირს ქიმეჩუა დო ყინს ქიგიოჭარუა.”თოვლს მისცაო და ყინულს დააწერაო.”
თირს2
თირს ჸინი მიაბარესია.”თოვლს ყინვა მიაბარესო.”
თირქ
თირქ ჸინი იმოწმუა.”თოვლმა ყინული იმოწმაო.”
თიშ
თიშ ქობალს ჯიმუ ორკჷნია.მის პურს მარილი აკლია.
თიში1
თიში ბედის ჯოღორი ვეგიოლალანსია.იმის ბედს ძაღლიც არ დაჰყეფსო.
თიში2
თიში რინა დიხას ხოლო ამონკანსია.მისი ყოფნა მიწას ემძიმება.
თიში3
თიში ცოდათ ქუა ხოლო იჭუდუა.იმის საცოდაობით ქვა იწვოდა.
თიცალც
თიცალც გოწყინებაფუა ბოლოს ქჷგოხიოლჷდასიე.”ისეთს გაწყენინებ ბოლოს გიხაროდესო.”
თიჯგუა1
თიჯგუა ვაკეთე ოკონია უკული ონჯღორექ დჷგაგურასია.”ისეთი არ უნდა გააკეთო მერე გრცხვენოდესო.”თიჯგუა ვაკეთე ოკონია უკული მიოლურ პიჯი ვაიღუდასია.”ისეთი არ უნდა გააკეთო მერე მისასვლელი პირი არ გქონდესო.”კოჩქ თირიგი ვათქუავა უკული ონჯღორე გიჩქჷდასიე.”კაცმა ისეთი (“იმ რიგისა”) არა თქვაო მერე გრცხვენოდესო.”
თიჯგუა2
თიჯგუა მეჭვირიე ხეშე ნაკვაჩხირს ვეჲწაოთინაფუანქია.”ისეთი დამწვარია ხელიდან ნაკვერჩხალს ვერ გააგდებინებო.”
თიჯგურა1
თიჯგურა ნინა უღუნია მონკათ ოსურს ბაღანას გამასოფანსია.”ისეთი ენა აქვსო ორსულ ქალს ბავშვს დააგდებინებსო (მოწყვეტსო).”თიჯგუა ნინა უღა ჸვარიას გეითაჸათანსია.”ისეთი ენა აქვს ყვავს ჩამოაგდებსო.”ისეთი ენა აქვს რომ ორსულ დედაკაცს მუცელს წაუხდენს.
თიჯგურა2
თიჯგურა სერი რე თოლიშა კითი ვემიღინენია.”ისეთი ღამეა თვალთან თითს ვერ მიიტანო.”თვალთან თითს ვერ მიიტან.
თოვნა
თოვნა ცხენი ქვიშორე მით ირგუნი თიშ ორე.”თოხარიკი ცხენი ქვიშის ფერი ვინც ვარგა იმისთვისაა.”
თოკი
თოკი ნასქვიშა მეურცია.”თოკი ნასკვამდე მიდისო.”
თოლი1
თოლი დო თოლც ჩხვინდი ვაშაჸუნდასჷნი ართიანც გელაჸოთანანია.თოლი დო თოლი შქას ჩხვინდი ვაშაჸუნდასჷნი ართიანც გალაჸოთანდესია.”თვალსა და თვალს შორის ცხვირი რომ არ იყოს (“ჩაჰყვებოდეს”) ერთმანეთს ამოაგდებდნენო.”თვალებშუა რომ ცხვირი არ იყოს ერთმანეთს დასჩიჩქნიდნენო.
თოლი2
თოლი დო ხეში შქას დჷმაღორუა.”თვალსა და ხელს შუა მომატყუაო.”თვალსა და ხელს შუა მოგატყუებს
თოლი3
თოლი დუც ხოლო ვეგერჩანცია.”თვალი თავზე ხომ არა გაქვსო.”
თოლი4
თოლი თოლიში მტერიენია.”თვალი თვალის მტერი არისო.”
თოლი5
თოლი თოლს გჷთაჩირთჷნი გური გეგნიშხვაფერებუ.” თვალი თვალს რომ მოშორდება გული გადასხვაფერდებაო”.
თოლი6
თოლი მუსჷთ ძირჷნსჷნი ჭკუაქ ოკო დოწონასია.”თვალი რასაც ნახავს ჭკუამ უნდა აწონოსო.”თვალმა უნდა დაინახოს და ჭკუამ განსაჯოსო.
თოლი7
თოლი უჩა ელარძუნია დღას ვაუთქუალუნანია ართიანიშა.” “თვალი შავი გაქვსო არასოდეს უთქვამთო ერთმანეთისთვის.” თოლი უჩა გენორდგენია – თის ვაუწინსია.”თვალი შავი გქონიაო – იმას არ ეტყვისო.”
თოლი8
თოლი შუნცია დო თოლი ჭკუმუნცია (ჭკუნსია).თვალი სვამს და თვალი ჭამსო.
თოლს1
თოლს წყარი ქალაბესია.”თვალში წყალი ჩაასხესო (მოატყუეს სიმართლე დაუკარგეს).”
თოლს2
თოლს (თოლიშ) ბირცხას გელუღანსია.”თვალის ფრჩხილს ამოუღებსო.”თვალიდან ბეწვს ამოგართმევს.
თოლს3
თოლს წყარი ქოფჩია.თვალს წყალი დაალევინა.
თოლშა
თოლშა ქელუოლასია ხეს ველესვანსია.”თვალში რომ ჩაუვარდეს ხელს არ ამოისვამსო.
თომას
თომას ჭკუა ქუღუდასია ირდიხას გეიშუა.”თმას რომ ჭკუა ჰქონდესო ყველგან ამოვიდოდაო.”
თოფიში
თოფიში წამალცალო ფეთქჷნსია.”თოფის წამალივით აფეთქდება”
თოფური
თოფური გემუანი რე მარა ირკოც ვაუჸორსია.”თაფლი ტკბილია მაგრამ ყველას როდი უყვარსო.
თოფურიში
თოფურიში გჷმმაჩამალი კითის ირო გისირქუნსია.”თაფლის გამყიდველი თითს ყოველთვის გაილოკავსო.”
თუ
თუ ჭყიალით დო ბაღანა ნგარათ ირდუნია.”გოჭი ჭყივილით და ბავშვი ტირილით იზრდებაო.”გოჭი ჭყივილით გაიზრდება ყმაწვილი – ტირილითაო.
თუდონი
თუდონი ქიანაში ღორონთი ღუმუ რენია.”ქვევითა (ამ ქვეყნის) ღმერთი ღომიაო.”
თუთარჩელაჯგურა
თუთარჩელაჯგურა ძღაბი რენია.”ნათელი მთვარესავით გოგო არისო.”
თუმას
თუმას ჭკუა ქუღუდასჷნი ირი დიხას ვართი ეურცია.”თმას რომ ჭკუა ჰქონდეს ყოველ ადგილას არ ამოვაო.”
თუნთის1
თუნთის დაპენჯებული თუნთი მეუსერგელუდუა შხვაშ ჸვანაშა.”დათვი დაპატიჟებულ დათვს სხვის ყანაში მიათრევდაო.”დათვი დათვს პატიჟობდა სხვის ვენახში მიჰყავდაო.
თუნთის2
თუნთის ლაჸაფი-ლაჸაფით კოჩქ ქაჭკუმუუა.”დათვს თამაშ-თამაშით კაცი შემოეჭამაო.”კატა თავს ირთობდა და თაგვი კვდებოდაო.
თუნთის3
თუნთის ოსქალეს აბარენდესია.”დათვს სკებს აბარებდნენო.”თუნთის ჸვანა მიაბარესია.”დათვს ყანა მიაბარესო.”დათვს ვენახი მიაბარეს არც არავინ შეუშვა არც არა შიგ გაუშვაო
თუნთის4
თუნთის წყიშა ვემკალენია.”დათვი წყავს გვერდს ვერ აუვლისო.”
თუნთიქ1
თუნთიქ მუგერიასჷ-და ბაბა დოუძახია.დათვი რომ მოგერიოს ბაბა დაუძახეო.
თუნთიქ2
თუნთიქ ჭინჭაშ წკინტილი ქოძირუა დო “ჸოხ მუშმაშხვა რენია (ჸოფენია)” მიოღვარუა.”დათვმა ჭინჭრაქას სკინტლი ნახაო და „ოხ რამსისხო არისო (ყოფილაო) დაიღრიალაო.”დათვს მელიას კვალი გაუკვირდაო.
თუქ1
თუქ დიგვანუა დო ნგერიში ორკინებუშა ურქია – თქუა.”გოჭი გასუქდაო და მგელთან საჭიდაოდ წავალო – თქვაო.”თხა გასუქდა და მგელთან ჭიდაობა მოინდომაო.
თუქ2
თუქ თქუუა: ჟარნეჩი დო ვითი კერეფი ვორდითია.”გოჭმა თქვაო: ორმოცდაათი კერატი ვიყავითო.”მელამ თქვა: მე და მგელმა აქლემი მოვკალითო.
თუხარიკ
თუხარიკ ცხენსია მართახი ვაკონია.””თოხარიკ ცხენსო მათრახი არ უნდაო.”თოხარიკი მართახის ვეგიშქვანსია.კარგი ცხენი მათრახს არ დაიკრავსო.
თქუალა
თქუალა ადვილი რე დო გაკეთება – ძნელია.”თქმა ადვილია და გაკეთება – ძნელიო.”
თქუალაშე
თქუალაშე კოს ნორცხვა ვეკოცენსია.”თქმისაგან კაცს ნაკვერჩხალი არ ამოუცვივდებაო.”
თხა1
თხა დო გერი ართო ვედიარანია.”თხა და მგელი ერთად ვერ მოძოვსო.
თხა2
თხა დო გერცალო რენანია.”თხა და მგელივით არიანო.”
თხა3
თხა თხაშე ნაკლები ტურას უჭკომუდასია.თხა თხაში უარესი გერქ ოჭკომუა.”თხა თხაზე ნაკლები ტურას შეჭამოსო (ტურამ შეჭამოსო).”თხა თხაზე ნაკლები მგელმა შეჭამაო-
თხა4
თხა ორტინს (ორტვინს) ორწყედუ დო ღობერს – ვარია.”თხა ბოსტანს ხედავდა და ღობეს – ვერაო.”თხაქ ხული ძირ დო ღობერი ვაძირუა.”თხამ მხალი ნახა და ღობე კი ვერაო.”თხამ კომბოსტო დაინახა და ღობე – ვეღარაო.
თხალეფც
თხალეფც ჭყვადუა ქჷმადირთჷნი ქალეფც დუჭყანანია ჩხარკაფის.”თხებს გაწყდომის დრო რომ მოადგება რქებს დაუწყებენო ჩხაკუნს.”თხალეფი ართიანს ჩხანკაფის ქუდუუჭყანანი თიწკჷეა დინუნანია.”თხები ერთმანეთს რქენას რომ დაუწყებენ მაშინ იღუპებიანო (იკარგებიანო).”თხას თიმ დროს მალენია ჭყვადუა მუჟამც ართიანც ქაში რაჩხაფის ქუდუჭყანანიე.”თხას იმ დროს მოუვაო გაწყვეტა როცა ერთმანეთს რქის ჩხვერას (რქენას) დაუწყებენო.”თხას რომ გადაშენება მიადგება ვაცობას დაიწყებსო.
თხას
თხას თუმა ვაგოჩანდუა შხურს მიკმაჭაბუანდუა.”თხას ბალანი არ ჰქონდა და ცხვარს აწებებდათ.”თხას ვემკოჩანდუა (თომა) დო შხურს მითმაძგიბუანდუა.”თხას არ ესხათ (ბალანი) და ცხვარს აძლევდაო (ჩურთავდა ბალნითა).”თხას ნაღაჭა (მონტყორი) ვოუღუდუა დო შხურს არზენდუა.”თხას ნაკრეჭი (მატყლი) არა ჰქონდა და ცხვარს აძლევდაო.”
თხაქ1
თხაქ კუდელს ვადუხვანცალუას ეშ ოჩი გამაბუნუნია.”თხამ თუ კუდი არ დაიქნია ისე ვაცი არ მოაჯდება (სამაკინტლოდ).”
თხაქ2
თხაქ მის უდინჷნი დღაქ თის უდინუა.”თხა ვისაც დაეკარგა დღეც იმას დაეკარგაო.”
თხაქ3
თხაქ ტყორინუას ქოგაღურუა.”თხა ბევრმა კუილმა გადაიყოლაო.”
თხაქ4
თხაქ წყარი ქოძირუნი თიწკჷმა მაჸუმენუა.”თხამ წყალი რომ დაინახა მაშინ მოსწყურდაო.”
თხაშა
თხაშა მუთაქ აღოლესია დო შხურს კუჩხი ქუხვამილესია.”თხას ვერაფერი უყვეს და ცხვარს ფეხებში ხელი წაავლესო.”
თხაში1
თხაში მინჯეს თხაში კუდელ ხოლო ვახვადჷნიაო?”თხის პატრონს თხის კუდიც არ ხვდებაო?”თხის პატრონს აღარც თხის კუდიო!
თხაში2
თხაში ჭირი შხურცია.”თხის ჭირი ცხვარსო.“

 


 

შემდგენელი: ომარ მემიშიში, რევაზ შეროზია
რედაქტორი: აკად. ქ. ლომთათიძე
რეცენზენტები: ფილოლ. მეც. კანდ. ი.ასათიანი ფილოლ. მეცნ. კანდ. ჭ. ქირია

ხალხური სიბრძნე
მეგრული  ანდაზები
ალმანახი
“მსგეფსი”
თბილისი
1994
ელექტრონული ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

 

Don`t copy text!