მეგრული ანდაზები

მეგრული ანდაზები

There are currently 55 names in this directory beginning with the letter ნ.
ნაბადიშ
ნაბადიშ ხეთ ღალაქ დეგეზარუდა კაღუს ქიმკუჸოთი დო თეშ ოსარგალევა.”თუ ნაბდის ხელით წაღება დაგეზაროს კავს მოაბი და იმით ათრიეო.”
ნაბეტან
ნაბეტან ჸოროფას გოჯოგაფა მოჸუნსია.”მეტისმეტ სიყვარულს შეძულება მოჰყვებაო.”ნამეტანი ჸოროფას ნამეტანი გოჯოგაფა უჩქჷნია.”მეტისმეტმა სიყვარულმა მეტისმეტი შეძულება იცისო.”დიდ სიყვარულს დიდი სიძულვილი მოსდევსო.
ნაგოლოფუს
ნაგოლოფუს კარი გუნჯი ნაჭოროფუს – დუუკილე.”ნაგვალევ (ამინდს) – კარი გაუღე (ნაწვიმარ) ნესტიანს (კი) – დაუკეტე.”
ნავს
ნავს ვარა ვეგედოხოდა დო ქიგედოხოდიადა მენავეს ქუდუჯერია.”ნავზე ან არ დაჯდეო და თუ დაჯდებო მენავეს დაუჯერეო.”ნიშის ქიგედოხოდიდა მენიშოლც ვენირზავა.”ნავზე თუ დაჯექი მენავეს ნუ შეეკამათებიო.” კაცი რომ ნავში იჯდეს მენავეს არ უნდა ეჩხუბებოდესო.
ნათქუელს
ნათქუელს პირველ დღას ცა ფულუნს მაჟირა დღას დიხა დო მასუმა დღას ქიანას უჩქუ.”ნათქვამს პირველ დღეს ცა მალავს მეორე დღეს მიწა და მესამე დღეს ქვეყანამ იცისო.”დილით ერთმა იცის შუადღისას – ორმა საღამოს – ღორმაო.
ნაკათა
ნაკათა თხალენს ქაში ჩხაკაფი უჩქჷნია.”ნაყარმა (შერეულმა) თხებმა რქების ჩხაკუნი იციანო.”
ნამ1
ნამ თოლი სი გაღორენცჷნი თი თოლი გამწოლაფედასია.”რომელი თვალიც შენ გატყუებს (“გაღორებს”) ის თვალი ამოვარდნილიყოსო.”რა თვალიც გატყუებს იგი თვალი დაივსოსო.
ნამ2
ნამ ქეჸანაშა მეურქჷნი თი ქეჸანაში ქუდი გირთვია.რომელ ქვეყანაშიც მიხვალ იმ ქვეყნის ქუდი დაიხურეო.
ნამეტანი
ნამეტანი ბონუათი ღურელქ გაგშეკურცხინუა.”გადამეტებული დაბანვით მკვდარმა გამოიღვიძაო.”მეტისმეტმა სიწმინდემ ტრაპეზი დააქციაო.
ნამთინე
ნამთინე ღურუუ დაპატიჟებელი რენია.”ზოგიერთი სიკვდილი დასაპატიჟებელიაო.”
ნანაია
ნანაია ბაბაიას ტყურათ ვაჯუნუუნია (ვაჯუდუნია).”დედიკო მამიკოს ტყუილად არ აკოცებსო.”
ნარაგად
ნარაგად რე – ყორან ყორანს თოლის დღას ველუღანსია.”ნათქვამია – ყორანი ყორანს თვალს არ ამოკორტნისო (“ამოუღებსო”).”ძაღლი ძაღლის ტყავს არ დახევსო.
ნარაგადუე:
ნარაგადუე: ჯვეშიშ დეჯერია.”ნათქვამია: ძველისა დაიჯერეო.”ძველი კაცის ნათქვამიო ხშირად არის მართალიო.
ნარმაში
ნარმაში კურთავა დო თინა ხოლო კუნტავა.”ნარმის საცვალიო და ისიც მოკლეო.”
ნარტია
ნარტია კუჭაშ საქმეს სეხიტია კორძახია რაგადანსია.”ნარტია კუჭავას საქმეს სეხიტია კორძახია ლაპარაკობსო.”სხვის თხა სხვის ბაღჩაში ოდელიას იძახოდაო.
ნარჩქვანუში
ნარჩქვანუში (გერჩქვანელიშ) გინორჩქვანაფაში უჯგუშიე უგურჩქვანაფა. “დაჩვეულის გადაჩვევაზე უკეთესია დაუჩვევლობა.”დაუჩვეველის ნუ დამაჩვევ დაჩვეულს ნუ გადამაჩვევო.
ნარჩხიშა
ნარჩხიშა ვაღირუნია.”ნარეცხად არ ღირსო.”
ნაფურცინა
ნაფურცინა არზიანო აძირენია.”ნაჩურჩულევი აზრიანი ეჩვენებაო.”
ნაჩუქებ
ნაჩუქებ მოზვერს (ცხენს) კიბირს ვაუსინჯენანია.ნაჩუქარ ცხენს კბილი არ გაესინჯებაო.
ნაჩუქებუ
ნაჩუქებუ ღანჯამი ლიში (ლიფში) ხოლო ჯგირი რენია.”ნაჩუქარი ჟანგიანი ნემსიც კარგი არისო.”ნაჩუქარი ტალახიანი ჯოხიც კარგიაო
ნაცალას
ნაცალას დაჩხირი ვეტყობუნია.თივაში ცეცხლი არ დაიმალებაო.
ნაცქვეფ
ნაცქვეფ კატუს ჭუკიქ ვაჭოფუა.ნაქებმა კატამ თაგვი ვერ დაიჭირაო.
ნაჭაბა
ნაჭაბა კოტო უმოს ხანს გარზჷ.”დანაწებარი ქოთანი უფრო მეტხანს ძლებს.”
ნბარა
ნბარა ვოუჩქჷდჷნი იქ დუდი გისოფუა.”ტირილი ვინც არ იცოდა იმან თავი გაიხეთქაო.”
ნგერს
ნგერს შინანდესია დო კარს გერდუა.”მგელს ახსენებდნენ და კართან იდგაო.”ძაღლი ახსენე და ჯოხი ხელში დაიჭირეო.
ნთხორილი
ნთხორილი ოქროს დო ქუას ართი ფასი უღუნია.”დაფლულ ოქროს და ქვას ერთი ფასი აქვსო.”დამარხულ ოქროს და სიპ ქვას ერთი ფასი აქვსო
ნიკოლაში
ნიკოლაში ხოჯიცალო ჸუჩა სქანით ოკო მერთე.”ნიკოლას ხარივით სახლში შენით უნდა მიხვიდე.”
ნინა1
ნინა გინძე მისჷთ უღუნი შურკუნტა რენია.”ენა გრძელი ვისაც აქვს სულმოკლე არისო.”ენაგრძელი სულმოკლეაო.
ნინა2
ნინა დღას ვეშირუნია.”ენა არასოდეს გაცვდებაო.”ენა არც გატყდება არც გაცვდებაო.
ნინა3
ნინა უძვალე რენი იშენი ირფელს ართო ვაკონია რაგადი (თქუალა).”ენა უძვლო რომ არის იმიტომ ყველაფერს ერთად არ უნდაო თქმა.”ნინას ირფელი ოკო ვარაგადაფუევა.”ენას ყველაფერი არ უნდა ათქმევინოო.”ენას ძვალი არ ედება სიტყვას ფასი არ ედებაო
ნინა4
ნინა ფუჩით ვაშურდუნია.”ენა ფიცით არ დაიღლებაო.”ენას ცხრა საბრუნავი აქვსო.
ნინაგინძეს
ნინაგინძეს საქმე კუნტა უჩქჷნია.”ენაგრძელმა საქმე მოკლე იცისო.”როცა სიტყვა ხშირდებაო მაშინ საქმე მცირდებაო.
ნინარტკაპალა
ნინარტკაპალა მიქ შულიდუა დო – მუნჯიქია.”ენაგატლეკილი ვინ დაღალაო და – მუნჯმაო.”ყბედი ვინ მოღალა – მუნჯმაო.
ნინას1
ნინას კიბირი გეუნჭირია.”ენას კბილი დააჭირეო.”
ნინას2
ნინას კიბირი ვაჭოფუნდასჷნი ქიანას დარცუანდუა.”ენას კბილი რომ არ იჭერდეს ქვეყანას დააქცევდაო.”
ნინას3
ნინას ორთაფუ ირო აშინია.”ენას ასაქცევი ყოველთვის იშოვებაო.”ენას ცხრა საბრუნავი აქვსო.
ნინას4
ნინას ქარაგადაფე-და ირფელს თქუანსია.”ენას თუ ათქმევინე ყველაფერს იტყვისო.”ენა ყველაფერს ფქვავსო.
ნინას5
ნინას ძვალი ვაუღუ ირფელს თქუანსია.”ენას ძვალი არა აქვს ყველაფერს ამბობსო.”ნინას ძვალი ვაუღუია დო სიტყვას – ბაჟია.ნინა უძვალე რენია.”ენა უძვლო არისო.”ენას ძვალი არა აქვსო სიტყვას – ბაჟიო”
ნინაშა1
ნინაშა ბორქომი ვეგიდვინენია.ენას კლიტე არ დაედებაო.
ნინაშა2
ნინაშა კარ ვეგეუბუნია.”ენაზე კარი არ უბიაო.”
ნიორშე
ნიორშე ნაფურჩონაქ ხვადუა.”ნივრიდან ნაფცქვენი შეხვდაო.”
ნისორიაქ
ნისორიაქ ქოდანთხუ დო კოპიტიაქ გედირთუა.”თაბახი (გობი) დაეცა და ჯამი წამოდგაო.”
ნორჩალი
ნორჩალი მუშმადიდა გიღუნი კუჩხი თიზმა გოზინდია.”საბანი რამსიდიდეც გაქვს ფეხი იმდენი გაჭიმეო.”შქართუნი მუში მაგინძა რენი კუჩხი თიზმა გოზინდია.”საბანი რამსიგრძეც არის ფეხი იმდენად გაჭიმეო.”ფეხი იქამდის გაჭიმე სადამდისაც საბანი გაგწვდესო.
ნოსა1
ნოსა დო დიანთილიშ შქას ჩქიჩქუქ ქეშაღურუა.”რძალსა და დედამთილს შუა ბავშვი მოკვდაო.”
ნოსა2
ნოსა ჸუდეს ართგანიშე გოქოსუნს დო მაჟიაგანიშე ოქოსალს მაჟია ნოსას ქოდუტენსია.”რძალი სახლის ერთ მხარეს დაგვის და მეორე მხარეს დასაგველად ცოცხს მეორე რძალს დაუტოვებსო.”
ნოსალობათ
ნოსალობათ მიჩქჷ დო დიანთილობათია.”რძლობაც ვიცი და დედამთილობაცო.”
ნოსაქ1
ნოსაქ ნოსას ქურთა ქათხუ დო გიოხვენჯი ვენოდვავა.”რძალმა რძალს საცვალი (კვართი) ათხოვა და საჯდომი არ ჩადოო.”ოსურქუ ოსურცუ კურთა ქათხუუა დო კინკის ვეგედოხოდავა უწუუა.”ქალმა ქალს კვართი ათხოვაო და განაკერზე არ დაჯდეო უთხრაო.”
ნოსაქ2
ნოსაქ ნოსაში ჯინიშენი (ინტერესიშე) მოჭვაში წკინტილი ოჭკომუა. “რძალმა რძლის ჯინაზე (ინტერესით) კრუხის სკინტლი შეჭამაო.”ნოსაქ ნოსაში ჯინით მონჭვა ჸვილუა.”რძალმა რძლის ჯიბრით კრუხი დაკლაო.”ნოსაქ ნოსაში ჯინითია ართი ქილა ჯიმუ ოჭკომუა.რძალმა რძლის ჯიბრზე ერთი ქილა მარილი შეჭამაო
ნოსაშ
ნოსაშ ალახუნაფა ვაგოკონდა კველა გეითუჸოთია (გთუჸოთია).”რძლის გვერდით მოსმა თუ არ გინდა სკამი გამოაცალეო (“გამოუგდეო”).”ნოსაშ დილახუნაფა ვაგოკონია-და ძველას გინუკინია.„რძლის გვერდით მოსმა თუ არ გინდა ჯორკო გასწიეო.”სტუმრის წასვლა თუ გინდა სასთუმალი გამოაცალეო.
ნოხირიში
ნოხირიში შიმანახებელი მახინჯიშე ვარესი რენია.”ნაქურდალის შემნახველი ქურდზე უარესი არისო.”ქურდი ისე არ ტყუის როგორც ნაქურდალის შემნახველიო.
ნტებული
ნტებული ჩხომი დიდო იძირენია.”გაქცეული თევზი დიდი ჩანსო.”გაქცეული თევზი დიდი გამოჩნდებაო
ნტერი
ნტერი კოც ოკურცხინუანცია.”მტერი კაცს აფხიზლებსო.”
ნტერს
ნტერს ნისორით დო მოჯგირეს – ატარითია.”მტერს გობით და ნათესავს – (პატარა) ჯამითო.”მტერს გობითაო მოყვარეს კოვზითაო.
ნტერც
ნტერც თიზმა მუთუნი ვაღოლე მუზმას სქანიანი რღოლანცია.”მტერი იმდენს ვერაფერს გიზამს რასაც შენიანი გაგოკეთებსო.”რასაც კაცი თავის თავს უზამს იმას მტერი ვერ უზამსო.
ნუმ
ნუმ გედირთუქ ყინჩის – მიიტახუნქ კინჩხის.”ნუ იყინჩებ (თორემ) – კისერს მოიტეხო.”

 


 

შემდგენელი: ომარ მემიშიში, რევაზ შეროზია
რედაქტორი: აკად. ქ. ლომთათიძე
რეცენზენტები: ფილოლ. მეც. კანდ. ი.ასათიანი ფილოლ. მეცნ. კანდ. ჭ. ქირია

ხალხური სიბრძნე
მეგრული  ანდაზები
ალმანახი
“მსგეფსი”
თბილისი
1994
ელექტრონული ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

 

Don`t copy text!