მეგრული ანდაზები

მეგრული ანდაზები

There are currently 106 names in this directory beginning with the letter ს.
საბატონიში1
საბატონიში გინატაროზუ (გუნასარკა) ჟაშხა ნასადილჷშახ თუთაშხაში – თუთაშახია.”შაბათის გამოდარება კვირა ნასადილევამდე ორშაბათისა – თვემდეო.”
საბატონიში2
საბატონიში სიზმარი ჟეშხა ნაონდღერიშა (სადილობაშა) ეურცია. “შაბათის სიზმარი კვირას ნაშუადღევამდე (სადილობამდე) ახდებაო.” კვირაძალის სიზმარი ან წუთსაო ან ცრუსაო.
საბურჭულო
საბურჭულო საარგუნოთ ვეგნართინუავა.”საწალდო სანაჯახოდ არ გადააქციოთ.”ფრჩხილით გასახსნელი კბილით გასახსნელად რად გავიხადო? ‘
სადილობაშა
სადილობაშა ბერგი პირი ნასადილს ჸვანა ხაჩქია.”სადილობამდე თოხი პირე ნასადილევს ყანა თოხნეო.”
სათვალე
სათვალე სინთეს ირზენს დო ვართ სნებასია.”სათვალე სინათლეს იძლევა და არა ცოდნასო.”
სალდათი
სალდათი აფიცერობას ღურაშა ელჷნია.”ჯარისკაცი ოფიცრობას სიკვდილამდე ელისო.”
სალი
სალი სალით ეშიღინენია.”სოლი სოლით შეიძლება ამოიღოო.”სოლი სოლს გააქვსო.
სამარეშა
სამარეშა ენუდგჷნია ცალი კუჩხი.ცალი ფეხი სამარეში უდგასო.
სამართალი
სამართალი კუჩხით გილურსია.”სამართალი ფეხით დადისო.”ღმერთი არამზადას ურმით დასდევს მაგრამ მაინც მოეწევა ხოლმეო.
სამართალქ
სამართალქ ქობალი ოჭკომუა.სამართალმა პური ჭამოსო.
საპონიში
საპონიში ბუშტიცალო რენია იში ნათქუელი.”საპნის ბუშტივით არისო მისი ნათქვამი.”
სარჩული
სარჩული უჯგუნია საპიჯეს.სარჩული სჯობს საპირესა.
საქვარი
საქვარი ვაიღუნდა დოხორეშა მეუა.”საქმე თუ არა გაქვს სამოსახლოში წადიო.” საქმე არ ჰქონდეს ხუროსა დაჯდეს და არახუნოსა.
საქონელქ
საქონელქ ინატრუ: მისით მა ვოსქუქინი თიში ქოპუასია. “საქონელმა ინატრა: ვისაც მე შევფერი ნეტავ იმისი ვიყოო.”საქონელმა თქვა: ნეტამც ისეთ პატრონს მისცა ჩემი თავი რომელსაც მოვლა შეეძლებოდესო.
საშველ-კვარზალი
საშველ-კვარზალი ვაუღუ.”გამოსავალი (ხსნა) არა აქვს.”
საჯოღორეთ
საჯოღორეთ დო საღეჯეთ გინართინუა საქმე.”საძაღლედ და საღორედ გადააქციაო საქმე.”საძაღლ-ღორედ გახდა საქმე.”
სეითოშ
სეითოშ დუქანი ვარენია.”სეითოს დუქანი არ არისო.”განა ნინიას ბაკია!
სელეგინი
სელეგინი ვეჭვალენია.”სულუგუნი არ მოიწველებაო.”
სენეფს
სენეფს მით რჩხჷნსჷნი თის უტორხუნია.სენიში მარჩხუალს სენი უტირხუნია.”ჭურჭელს (თეფშებს) ვინც რეცხავს მას უტყდებათ.”
სერი
სერი ტყარიში დო აბრაგიში რენია.”ღამე ტყიურისა და ყაჩაღისა არისო.”
სი1
სი გიჩქჷნი იზმაქ ქაშმოჭყორდუა.”შენ რომ იცი იმდენი მე უკვე დამავიწყდაო.” იხ. N2 1136
სი10
სი რაგადანქ – ჯოღორი ლალუნს სქიბ ირთუ დო ცხენ იდიარს.”შენ ლაპარაკობ – ძაღლი ყეფს დოლაბი ბრუნავს და ცხენი ბალახობს.”
სი2
სი ვაიჩქჷნდა შხვას ქუდუჯერია.”თუ შენ არ იცოდე სხვას დაუჯერეო.
სი3
სი მი რკითხენს გული მუშა რე ბაზარსია.”იძენ ვინ გკითხავს ბალი რამდენად არის ბაზარშიო (რა ღირს).”შენ ვინა გკითხავს ბალი ათი შაურიაო!
სი4
სი მის იჩენენქჷნი მა ქომიწიია დო სი მუ კოჩი რექჷნი მა ქოიწიინქია.”შენ ვის იცნობ მე მითხარიო და შენ რა კაცი ხარ მე გეტყვიო.”
სი5
სი ოგურაფუშა მიშინი მა ნაგურეფუ აშო მიბშია.”შენ რომ სასწავლად მიდიოდი მე ნასწავლი მოვდიოდი.”
სი6
სი – პატონი მა – პატონი ცხენც მიქ გედგას ონანგერი?”შენ – ბატონი მე – ბატონი ცხენს ვინ დაადგას უნაგირი?”შენც ბატონი მეც ბატონი ამ ცხენს ვინღა შეკაზმავსო?
სი7
სი სქანი დუდიშო მა ჩქიმი დუდიშო.”შენ – შენთვის მე – ჩემთვის.
სი8
სი ქურცუ გაჩამუნია დო მა გურცია.”შენ ქუსლი გეფხანებაო და მე გულიო.”
სი9
სი ქურცუ გაჭუნია დო მა გურცია.”შენ ქუსლი გტკივაო და მე გულიო.”
სიდინდარე
სიდინდარე დო სიღარიბე იშო-აშო გილურსუ კოს თინა გიოსქიდჷ მუთი მიშაძჷნი დუსუ.”სიმდიდრე და სიღარიბე იქით-აქეთ დადის კაცს ის შერჩება რაც თავში აქვს.”
სიზმარს
სიზმარს ქოგუნია.”სიზმარს ჰგავსო.”სიზმარივით იცქირებაო.
სით
სით ვარექია ბჟათ ბონილი.”შენც არა ხარო რძით დაბანილი.”
სითი
სითი ქულა მათი ქულა წორო გაკიბდგათი ხულა.”შენც კოჭლი მეც კოჭლი ერთად დავიდგათ ქოხი.”მკვდარი მკვდარს ეკიდებოდა ორივე სამარისკენ იზიდებოდაო.”
სიმართლე1
სიმართლე ზღვას ქენაჸათენი იშენი ვადინუნია.სიმართლე ზღვაში რომ გადააგდო მაინც არ დაიკარგებაო.
სიმართლე2
სიმართლე ღურელს გათელენსია.სიმართლე მკვდარს გააცოცხლებსო.
სიმართლეში
სიმართლეში წოხოლე მუთუნს ვეწარინენია.”სიმართლეს წინ ვერაფერი დაუდგებაო.”სიმართლეშ წოხოლე გვალა ხოლო დუც დუკინანსია.სიმართლის წინ მთებიც კი თავს მოიხრიანო.
სიმდიდრე
სიმდიდრე დო სიღარიბე ჯიმალეფი რენანია.”სიმდიდრე და სიღარიბე ძმები არიანო.”
სინდაქ
სინდაქ თქუუა: მუთუნიში მოჯუმალა მოკოდუა მარა ცხენქ ვემკიკირუა.”სიძემ თქვაო: რაიმეს წამოძღვანიება მინდოდაო მაგრამ ცხენმა არ მიმაკვრევინა (უნაგირზეო).”
სინდაშ
სინდაშ მულას კიდალა ხოლო იძიცანსია.”სიძის მოსვლისას კედელიც იცინისო.”სიძე რომ სიმამრისას ჩავა ღობის სარებიც გაიხარებენო.
სინდისიერი
სინდისიერი მართუალი მუშო გოძღოძღოს დიტენცია.”სინდისიერი გამყოფი თავისთვის “გოძღოძღოს” (ქათმის მკერდის მიმყოლი წვრილი ნეკნები) დაიტოვებსო.”პატიოსან კაცს გაცვეთილი ჩოხა აცვიაო.
სინთე
სინთე მუშოთი გოკო უთოლე რექჷდა?”სინათლე რად გინდა თუ ბრმა ხარ?”
სინჯაქ1
სინჯაქ თქუა: მუანთილიშ დუი/იას მი გორუნსია ღურას ოკონ თინა თქვია ვარა.სიძემ თქვაო: სიმამრის სიკვდილს ვინ დაეძებს სიკვდილს რომ უნდა შენ ისა თქვი თორემო.”
სინჯაქ2
სინჯაქ მუში ბერგი მიგორუა.”სიძემ თავისი თოხი მოიკითხაო.”სინდაქ თქუუა: ჩქიმი ბერგი ქომუჩასჷნი ჯგჷრო ფხაჩქჷნქია.”სიძემ თქვაო: ჩემი თოხი რომ მომცა კარგად ვთოხნოთ.”სიძემ თქვა: ჩემი თოხი მომიტანეთო.
სისქვამას
სისქვამას ჭკუა ვაუღუნია.”სილამაზეს ჭკუა არა აქვსო.”სილამაზეს რა ჭკუა აქვსო.
სიღარიბეს
სიღარიბეს თოლქ დუდირთუა!”სიღარიბეს თვალი დაუდგაო.”
სკამი
სკამი ქუდუდგევე კუჩხის სტოლიშა ქიგლაიდვანსია.”სკამი რომ დაუდგაო ფეხს მაგიდაზე შემოგიდებსო.”
სკანი
სკანი კილეს ქაჩამუქინი გაწყუნენია.”შენს მკლავს რომ უკბენ გეტკინებაო.”
სკაქ
სკაქ ოკო ტუტინას ოსურქ ოკო რაგადუას.”ფუტკარმა უნდა იტუტინოს ქალმა უნდა ილაპარაკოს.”
სოდე1
სოდე დიდი ირაგადენი თექი ჭიჭეთი ითქუენია.”სადაც დიდი ითქმება იქ პატარას თქმაც შეიძლებაო.”სადაც დიდი ამოეტევა იქ პატარაც ამოეტევაო!
სოდე2
სოდე დუდი ინტირენი ექ ტანი ხოლო გითინტირენია.”სადაც თავი გაეტევა იქ ტანიც გაეტევაო.” სადაც ყოჩის თავი გაეტევა ყოჩის ტანიც გაეტევაო.
სოდე3
სოდე კუჩხის გიობიჯგუანსჷნ ოდიარე ვეურსია.”სადაც ფეხს დააბიჯებს ბალახი არ ამოვაო.”
სოდე4
სოდე მეურქჷნი თექიანი ქუდი გირთვია.”სადაც მიხვიდე იქაური ქუდი დაიხურეო.”
სოდე5
სოდე მიჩამინუაფუნი თექი მიხვატუაფუნია.”სადაც მოიქავება იქ მოიფხანება კიდეცო.”
სოდე6
სოდე სქანი დიცქუენი ჩქიმი ხოლო ქოთქვია.სადაც შენი დაიკვეხო იქ ჩემიცა თქვიო.
სოდეთ1
სოდეთ შუმა რენ თექ ბუმა რე.”სადაც ისმება იქ იღვრება.”
სოდეთ2
სოდეთ ღობერი სუსტი რენ საქონელი თექ მინურსია (მინმურსია).”სადაც ღობე სუსტია საქონელიც იქ შედისო.”ძაღლს ღობე სადაც ედაბლება იქ გადახტებაო.”
სოვრე
სოვრე მიკივრთი თევრე იკივრთი.”საითაც გავიქეცი იქით წავიქეციო”
სოიშა
სოიშა ღუმუს მიკოტახუნქჷნ თეიშა ქიფიქრი ღუმუშ ფასი ქჷგაფუნო კეთებული.”სანამ ღომს მოატეხავ მანამდე იფიქრე ღომის ფასი (თუ) გაქვს გაკეთებული.”
სოლე-სოშა
სოლე-სოშა სოჲშა მეხორხოშა.საიდან სადაო წმინდაო საბაო!
სონი
სონი ჩიქახე სო მიშახე.”სადაური ჩიქავას ასული სად ჩამჯდარაო.სად ერეკლე სად თოროზაანთ თეკლეო.
სოურე
სოურე მორთინი თეურე მეუა.საიდანაც მოსულხარ ისევ იქით წადიო.
სოფელიშ
სოფელიშ ტყურაქ სოფელიშ ხოჯ დო ურემს ვაღინუა.”სოფლის ტყუილი სოფლის ხარმა და ურემმა ვერა ზიდაო.”
სტუმარი1
სტუმარი ღორონთიშიენია.სტუმარი ღვთისაა.
სუმარი2
სუმარი სუმარია დო მენძელი გერძღელია.”სტუმარი სტუმარიო და მასპინძელი გამძღარიო.”
სუმარი3
სუმარი სუმარს აპატიჯენდჷ დო მენძელს ჟირხოლო ჯოგუდუა.სტუმარი სტუმარს ეპატიჟებოდა მასპინძელს ორივე სძულდაო.
სუმარიში1
სუმარიში მულა ოჯახიშა მოგება რენია.”სტუმრის მოსვლა ოჯახში მოგება არისო.”სტუმარი მოვა და წავა სახლსა ბარაქა დარჩება.
სუმარიში2
სუმარიში ულა გოკონიადა ორთუმელი გეგთუჸოთია.”სტუმრის წასვლა თუ გინდა სასთუმალი გამოაცალეო.”
სუმარქ
სუმარქ ქობალი მიღუა დო სუმარს ვაჩესია.”სტუმარმა პური მოიტანა და (თვითონ) სტუმარს არ აჭამესო.”
სუმენეჩდოვითი
სუმენეჩდოვითი ცოდაქიმინილს ართი მარდი გინოწონუნსია. “სამოცდაათ ცოდვაჩადენილს ერთი მადლი გადაწონისო.”
სუშ
სუშ კურთა დო ინა ხოლო კუნტა?!”სელის ნიფხავი და ისიც მოკლე?!”
სუჯუნა
სუჯუნა მის უტიბუნი ღუმუ თის აჸინია.”სუჯუნა ვისაც შეეწევა (“გაუთბება”) ღომიც მას ექნებაო (“ღომსაც ის მოიწევსო”).”ჯეგე მისით უტიბუნი ღუმუ თის აჸინია.ჯეგე მიტიბუდას ვარა ღუმუ ბრელი მაჸინია.ხვამლი ვისაც სწყალობს დომიც იმას მოუვაო.
სქან
სქან გურიშენ წყარს დინოდირთუნია.”შენი გულისთვის წყალში ჩადგებაო.”
სქანი1
სქანი ანკესის ვამკვაბუნუქია.”შენს ანკესზე არ წამოვეგებიო (ჩამოვეკიდებიო”).”
სქანი10
სქანი საქონელს ვამუწყინდა ფასი ვაგაჸვენუნი თიწკჷმა აშინია.”შენს საქონელს არ მოუწყინდე ფასი როცა არ გეყოლება მაშინ მიეცემაო.”
სქანი11
სქანი უჯგუში მოჯგირე სი ნუმ გოკონია.”შენზე უკეთესი მოკეთე ნუ გინდაო.”
სქანი12
სქანი ღურელი სი ოკო თხორე.”შენი მკვდარი შენ უნდა დამარხო.”
სქანი13
სქანი ჸუდეს ფერი ოკო ვაჭკომე შხვაშ ჸუდეს ქიმიოჭიშუე დო თექ ვემლეკაკალუე.”შენს სახლში ისე არ უნდა ჭამო სხვის სახლში მიუსწრო და იქ არ წაიხემსო.”
სქანი14
სქანი “ჸუჰუ” აკა მათი ქიგემიბია.”შენი “ჸუჰუ” (კვნესა) ერთი მეც დამისხიო.”
სქანი15
სქანი შვი სქანი ჭკომი ჩქიმიშა ჯვარი დამიწერი.შენი სვი შენი ჭამე ჩემსას ჯვარი დამიწერეო.
სქანი16
სქანი ჩხოუ თი ფერი რე ნამუსუ პატჷნი თქუანსჷნი.”შენი ძროხა იმ ფერისაა რასაც ბატონი იტყვის.”ბატონმა რომ თქვას მუხას ვაშლი აბიაო შენ დაიჯერეო.
სქანი17
სქანი სამუ დო ჩქიმი კისერია.შენი ხმალი ჩემი კისერი.
სქანი18
სქანი ჯოღორქ სი გაჩასიე მის მუს უწოლენქია.”შენმა ძაღლმა რომ გიკბინოს ვის რას ეტყვიო.”
სქანი2
სქანი ბორო შხვაში ჯგირიშა გისხუნუ.”შენი სულელი სხვის კარგს გირჩევნია.”
სქანი3
სქანი გაძიცალი კიბირი ბრელი ხანი რე გეგმიბთირენია.”შენი დასაცინი კბილი დიდი ხანია გამომიცვალეო.”შენი სახუმარო კბილი რა ხანია მოვიცვალე.
სქანი4
სქანი გაჭირებამა შხვა ინაწილუე ენა ვარე კოჩანავა.”შენს გაჭირვებაში სხვას მიაღებინო მონაწილეობა ეს არ არის კაცობა.”
სქანი5
სქანი გეჩას დღას ვეგებლჷქ!”შენს გეჯაზე არასოდეს დავვარდები! (გეჩა – თევზის საჭერი მოწნული წკნელისაგან ჩაღრმავებული ფორმით, თევზი ზედ ვარდება და ვერ გადადის).
სქანი6
სქანი მინჯე (ქონება) სქანი დუდი რენია.”შენი პატრონი (ქონება) შენი თავი არისო.”
სქანი7
სქანი ოროშა ვეგინგასხაპენია.”შენს ჩრდილს ვერ გადაახტებიო.”
სქანი8
სქანი ოღორებელი კიბირქ დიდი ხანიე გემიოლუა.”შენი მოსატყუებელი კბილი დიდი ხანია ამომივარდაო.”
სქანი9
სქანი ოღორებელქ სო იდასია.”შენი მოსატყუებელი სად წავიდესო.” შენი გამზრდელი ეშმაკი ჩემი გამოზრდილიაო.
სქანიშე
სქანიშე გეწყინებუ ვარა შხვა იშენით შხვა რენია.”შენიანისგან გეწყინება თორემ სხვა მაინც სხვა არისო.”
სქანიწკჷმა
სქანიწკჷმა თუ ჭვილი ვერგჷნია.”შენთან შემწვარი გოჭი არ ვარგაო.”
სქანწკუმა
სქანწკუმა დღას ვეგმასერუნია.”შენთან არასოდეს დამიღამდებაო.”
სქაში
სქაში მაწონალი კითის გისირქჷნცია.”თაფლის (“სკის”) მწონავი თითს გაილოკავსო.”ვისაც ხელი თაფლში აქვს თითსაც ის გაილოკავსო.
სქვერიშა
სქვერიშა კუჩხიქ ვაგაჭოფასჷდა თხას უჭოფია.”შველს ფეხი თუ ვერ დაუჭირე თხას დაუჭირეო.”
სქვერც
სქვერც კუდელი ეკორჩე ვადაკორდჷნია.”შველს ბოლოში მოთეთრო კუდი არ დააკლდებაო.”
სქიბუ
სქიბუ დო ტკიბირიშ სიმონკა ართიანიშა ველეზჷმე.”დოლაბ-საცრის სიმძიმეს ერთმანეთს ვერ გაუტოლებ.”
სქიბუში
სქიბუში დო ტკიბირიში მაღალარეფი ჟირ(ი)ხოლო ართ(ი)ნერო კუსანდესია.”წისქვილის ქვის და საცერის წამღებნი ორივე ერთნაირად კვნესოდნენო.”ხარგელი დო ტკიბირამი ართო მეკუსანდესია.”ტვირთიანი და საცრიანი ერთნაირად მიკრუსუნებდნენო.”სქიბუ მეუღუნი თით დირსანსია დო ტკიბირი მეუღუნი თითია.”წისქვილის ქვა რომ მიაქვს ისიც კვნესისო (ხმამაღლა) და საცერი რომ მიაქვსო – ისიცო.”გობის და საცრის მზიდავი ორივე ერთნაიტად კვნესოდაო. 1207 სქუა მოჸუნს დო ვარა ჸუნსჷნ ეფერ ოსურ ვამიყონა ვემიდინუა დუდია.”შვილი რომ მოყვება ან ჰყავს ისეთი ცოლი არ მოიყვანო არ წააგო (“დაკარგო”) თავიო.”
სქუა1
სქუა ნაღურა ვაფუნი ის სქუაში ღურა მუ რენი ვოუჩქჷნია.”შვილი ვისაც არ მოჰკვდომია მან შვილის სიკვდილი რა არის არ იცისო.”ვისაც შვილი არ მოჰკვდომია შვილის სიკვდილს ნუ შესჩივლებო.
სქუა2
სქუა ნახა ვაფუნი ის სქუაში ხალა მუ რენი ვოუჩქჷნია. “შვილი ვისაც არ გაუჩენია იმან მშობიარობა რა არის არ იცისო.”
სქუაში1
სქუაში გლახას მშობელშენ თქუანა.”შვილის გლახას მშობლისთვის ამბობენ (იტყვიან).”ავი შვილი დედ-მამის მაგინებელიაო.
სქუაში2
სქუაში ლახალას დიდა ძუძუთ იგჷნანცია.”შვილის ავადმყოფობას დედა ძუძუთი იგრძნობსო.”
სქუაში3
სქუაში მანგიორი სქუა ვარენია.”შვილის მაგიერი შვილი არ არისო.”
სქუაში4
სქუაში ღურა მითინს ვამოჭიშაფუდასია.”შვილის სიკვდილი არავის არ მოსწრებოდესო.”
სქუაში5
სქუაში ჭუა დიდასია.”შვილის ტკივილი დედასო.”

 


 

შემდგენელი: ომარ მემიშიში, რევაზ შეროზია
რედაქტორი: აკად. ქ. ლომთათიძე
რეცენზენტები: ფილოლ. მეც. კანდ. ი.ასათიანი ფილოლ. მეცნ. კანდ. ჭ. ქირია

ხალხური სიბრძნე
მეგრული  ანდაზები
ალმანახი
“მსგეფსი”
თბილისი
1994
ელექტრონული ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

 

Don`t copy text!