მეგრული ანდაზები

მეგრული ანდაზები

There are currently 90 names in this directory beginning with the letter უ.
უბადო1
უბადო ზოთონჯიში მაგინძა რექია.”ავი ზამთარივით გრძელი ხარო.”
უბადო2
უბადო თანაფას ხოლო უბადო იჸინია.”უბადო აღდგომასაც უბადო იქნებაო.”
უბადო3
უბადო კოჩი უბადო ოჭოფალ ცხენს გორუნსია.”ავი კაცი ავ დასაჭერ ცხენს ეძებსო.”
უბადო4
უბადო ოსურც უოსურობა უჯგუნია.”ავ ცოლს უცოლობა სჯობიაო.”ავი ცოლის ყოლას ავი ძაღლის ყოლა სჯობიაო
უბადო5
უბადო ოჭოფალი ცხენი უბადო მაჭოფალს გორუნსია.ავი დასაჭერი ცხენი ავ დამჭერს მოძებნისო. (32)
უბადო6
უბადო ოჭოფალი ცხენი უბადოს აკათუუ.”ავი დასაჭერი ცხენი ავ ცხენებში გაერევაო.”უბადო ოჭოფალი ცხენი უბადო ოჭოფალ ცხენს გორუნსია.”ავი დასაჭერი ცხენი ავ დასაჭერ ცხენს ეძებსო.”
უბადო7
უბადო შხვას ვაუსურავა.”ცუდი სხვას არ უსურვოო.”
უბადო8
უბადო ჯოღორი ვართი მუ ჭკუმუნს ღო მართი შხვას ჩანსია.ავი ძაღლი არც თვითონ ჭამს არც სხვას აჭმევსო. (45)
უბედოთ
უბედოთ მუთუნი ვეჸინია.უბედოდ არაფერი იქნებაო.
უბედურ1
უბედურ კოც ქუა ეკოხონას მაჭიშუანცია.უბედურ კაცს ქვა აღმართში მიეწევაო.
უბედურ2
უბედურ სქუას უბედურ ჯოღორი ქუჯგუნია.”ავ შვილს ავი ძაღლი სჯობსო.”ავი შვილი დედ-მამის მაგინებელიაო
უბედურიშ
უბედურიშ ნახანდიქ ბედნიერს გიოსქიდუა.”უბედურის მონაგარი ბედნიერს დარჩაო.”უბედურის ნაზოგავი ბედნიერმა მოიხმარაო.
უბედურქ
უბედურქ თანაფა ხოლო ოღეჯეს დაასერუა.”უბედურმა აღდგომაც საღორეში დააღამაო.”
უბედურც
უბედურც ჸუდეს დინახალე ოგურუანდესია დო ბედნიერი ჸუდეში ოლაფარეშე იგურუანდუა (გურაფლენდუა).”უბედურს სახლში შიგნით ასწავლიდნენო და ბედნიერი სახლის ლაფაროდან სწავლობდაო.”ბრიყვს ასმენდნენ გონიერი სწავლობდაო.
უგაჯო
უგაჯო საგაჯოთ მუშე6 გინომიშქვია (გინომრთინევა).”უჭირვებელი საჭირვებლად რად გამიხადეო.”უხრიკავი საქმე სახრიკავად რად გავიხადო.
უგუნურ
უგუნურ დიდა დო მუშას ჩქჷჩქჷ ჭიაქ დუშქვიდუა.უგუნურ დედ-მამას შვილი ჭიამ მოუკლაო.
უგურაფუ
უგურაფუ კოჩი დო ჸვერე ართიანცალი რენია.”უსწავლელი კაცი და ბრმა ერთნაირი არისო.”უგურაფუ ჸვერეჯგურა რენია.”უსწავლელი ბრმასავით (“ბრმისნაირი”) არისო.”უგურაფუ კოჩი უტარო ბურჭული რენია.”უსწავლელი კაცი უტარო წალდი არისო.”უსწავლელი კაცი უტარო ცულიაო.
უდუდე
უდუდე კოს დუდიში მანგიორო ოსური გეხე დუცია.”უთავო კაცს თავის ნაცვლად ცოლი აზის თავზეო.”
უდუპატიჟებელი
უდუპატიჟებელი სუმარი თის ჭკომუნს მუთი მუქი მიიღუნი.”დაუპატიჟებელი სტუმარი იმას შეჭამს რაც მან მოიტანა.”უდროოდ მოსული სტუმარი იმას მიირთმევს რასაც თვითონ მოიტანსო.
უდუპატიჟებუ
უდუპატიჟებუ სტუმარი ჯოღორშე ვარესიენია.”დაუპატიჟებელი სტუმარი ძაღლზე უარესი არისო.”დაუპატიჟებელ სტუმარს აბუჩი ჰქვიაო.
უთუხელას
უთუხელას თანაფას მალენია თუხუა.”რთვა-ქსოვის (“ძახვის”) უცოდინარს აღდგომას მოუნდება (“მოუვლისო”) ძახვაო.”უთუხელას თანაფას თუხუაქ მუშუურთუა.”ზარმაც მრთველს აღდგომას მოუნდა რთვაო.”უმუშერას თანაფას მურთუა ხაჩქუაქ.”უმუშევარს (ზარმაცს) აღდგომას მოუნდა თოხნაო.”ზარმაც მჭედელს კვირას მოუნდება მჭედლობაო.
უთქუალც
უთქუალც ნათქუელი უჯგუნია.”უთქმელს ნათქვამი სჯობიაო.”უთქმელის მთქმელი თქმულმა შეჭამაო.
უიაშ
უიაშ გინახორას კოიაქ გიხორუა.ოიაშ ნოხორიის კოიაქ ქიგიხორუა.”უიას ნასახლარზე კოია დასახლდაო.”
უიმენდო
უიმენდო ტერი ჸოფედასია.”უიმედო მტერი ყოფილიყოსო.”
უკანასკნელი
უკანასკნელი ლუკა არძაშ უმოსი გემუან ოკო რდასია.”უკანასკნელი ლუკმა ყველაზე უფრო ტკბილი უნდა იყოსო.”ჯერ მწარე ჭამე მერე ტკბილიო.
უკვათირე
უკვათირე ხამიჯგუა კოჩი რენია.”ბლაგვ დანასავით კაცი არისო.”
უკმელა
უკმელა მისჷთ ვაუძირჷნი მუ უჩქჷ სინთე მუ ღირჷნია.”სიბნელე ვისაც არ უნახავს მან რა იცის სინათლე რად ღირსო.”ვისაც მწარე არ უნახავს ტკბილის გემოს ვერ აფასებსო.
უკოჩობაში
უკოჩობაში კოჩი რენია.”უკაცობის კაცი არისო.”
უკუდელე1
უკუდელე ქოთომცალო რენია.”უკუდო ქათამსავით არისო.”
უკუდელე2
უკუდელე ხოჯი კუდელამს ჭანდის გარაჸანდუა.”უკუდო ხარი კუდიანს ბუზს უგერიებდაო.”კუდა ხარი თავისთვის არ იყო სხვას ბუზებს უგერიებდაო.”
ულირ
ულირ დროს დღას ვამაჭიშუანქია.”წასულ დროს ვერასდროს დაეწევიო.”წარსულს ვეღარ მოეწევიო.
უმარდული
უმარდული წაქა ჭკიდიში მაჰამებელია.”უმადური შრატი მჭადის მაგემრიელებელიო.”
უნდებელ
უნდებელ კოჩიშა ვართ წოხოლე აწიჸუნინე დო ვართ უკახალე ეკიჸუნინენია.”უნდობ კაცს ვერც წინ გაუძღვები და ვერც უკან გაჰყვებიო.”
უნჩაშ-უკლაშალა
უნჩაშ-უკლაშალა კითენს მიოხენია (მერჩქუნია). უფროსუმცროსობა თითებს ამჩნევიათ”უმცროსუფროსობა ღვთის გაჩენილიაო.
უონჯღორეს
უონჯღორეს უონჯღორე მოჸენსია.”უსირცხვილოს უსირცხვილო მოჰყავსო.”
უოსერშე
უოსერშე ჯოღორიცალო უძგიძგანს კიბირი.უვახშმო ძაღლივით დაუხრჭენია კბილები.
უპაპე
უპაპე ქიანას მელია პაპალანდუა.”უმღვდლო ქვეყანაში მელია მღვდელობდაო.”ნოხორის მელა გილაპარპალანდუა.”ნასახლარზე მელია პარპაშობდაო.”უპაპური ქეჸანას მელა გილაპარპალანც.”უმღვდელო ქვეყანაში მელა დაპარპაშებდაო.”უძაღლო ქვეყანაში კატებს აჩხავლებდნენო.
ურა
ურა ცხენი მართახის ვეგიშქვანსია.ურა ცხენი მათრახს არ დაიკრავსო.
ურგებელი
ურგებელი ჯოღორი შხვაშ ყუდეს დინოლალუნსია.”ურგებელი ძაღლი სხვის სახლში ყეფსო.”ძაღლი შინ არ ვარგოდა სანადიროდ გარბოდაო.
ურგებელი1
ურგებელი კოჩი ჭკომუას ხოლო ურგებელი რენია.”უსარგებლო კაცი ჭამის დროსაც უსარგებლო არისო.”
ურგებელი2
ურგებელი მოჭვა წიწილეფსჷ ადრე დარღვანსია.”ურგებელი კრუხი წიწილებს ადრე დაყრისო.”
ურგებელი3
ურგებელი ღურაშა ღურელი რენია.”უსარგებლო (კაცი) სიკვდილამდე მკვდარი არისო.”
ურგენჯი
ურგენჯი დუდი ვამოკონია.”უვარგისი (გამოუსადეგარი) თავი არ მინდაო.”ჩემი უსიამოვნო მარჯვენა ხელიც არ მინდაო.
ურემ1
ურემ გემნირთუნ შარა უკული იძირენია.ურემქ გამნირთჷ დაო ნაურემქ უკული იძირუა.”ურემი გადაბრუნდა და ნაურმალი მერე გამოჩნდაო (“ინახაო”).”ურემი რომ გადაბრუნდება გზა მერე გამოჩნდებაო.
ურემ2
ურემ ღირწკინს ქიდიჭყანსჷნი საპონი ოკო ქუსვევე.ურემი რომ ჭრიალს დაიწყებს საპნის წასმა უნდაო.
ურემს1
ურემს გოსაპონანქჷნი – ვაღირწკინუნსია.”ურემს რომ საპონს წაუსვან – არ იჭრიალებსო.”
ურემს2
ურემს ოღალი გეუნჭირანსჷნი თიწკჷმა დიჭყანს ღირწკინსია.”ურემს ტვირთი რომ დააწვება მაშინ დაიწყებს ჭრიჭინსო.”ურემს მუჭოთ გეუნჭირანანი თეში მიოღირწკინანს.”ურემს როგორც დააწვებიან ისე დაიჭრიალებს.””ურემს რომ მეტს დაუდებენ ისიც ჭრიალს დაიწყებსო.
ურემქ
ურემქ დიშქა ვამიიღუდა თვითონ დიშქა რე.”ურემმა შეშა თუ არ მოიტანა თვითონაა შეშა.”ურემქ დიშქა ქიმიღუ-და ჯგირი დო ვარდა თვითონ დიშქა რენია. “ურემმა შეშა თუ მოიტანა კარგი და თუ არა თვითონ შეშა არისო”.ურემი შეშას თუ ვერ მოიტანს თვითონ ხომ შეშა არისო.
ურთას
ურთას ოსოგჷთე ურთენ (იშენ ირო) ურთა იჸინია.”ურთა (მთის სახელია) რაც უნდა ატრიალო (მაინც ყოველთვის) ურთა იქნებაო.”
ურიას1
ურიას ართი დღაქ აშუუა დო თიქ ხოლო საბატჷნქ აჸუუა.”ურიას ერთი დღე შეხვდა და ისიც შაბათი გამოდგაო.”ურიას ერთი დღე შეხვდა ისიც შაბათიო
ურიას2
ურიას ქრისტიანობას არზენდესია დო მივე კითით ივარანდუა.”ურიას ქრისტიანობას აძლევდნენ და ნეკა თითით უარობდაო.”
ურიას3
ურიას ხოში უღუდუნი თიწკჷმა მანათიანი საქონელი აბაზიშა გჷმოჩუა.”ურიას როცა “ხოში” ჰქონდა მანეთიანი საქონელი აბაზად გაყიდაო.”
ურიაქ
ურიაქ წყარს დიშქვიდასინი ეკი გორია.”ურია წყალში რომ დაიხრჩოს აღმა ეძებეო.”
ურიაქ1
ურიაქ გეღარიბუ დო ჯვეშ დავთარს აშაჯინა დუჭყუა.”ურია გაღარიბდა და ძველ დავთარს ჩახედვა დაუწყოო (ძველი დავთრის ჩხრეკა დაიწყოო).”
ურიაქ2
ურიაქ თქუუა: ჩქიმი სქუას პირველო წაუგებდასია (უზარალუდასია).ურიამ თქვა: ღმერთო ჩემი შვილი პირველად აზარალეო.
ურიაქ3
ურიაქ ცხენიშე ქჷითანთხუა დო გუთუოსხაპია თქუა.”ურია ცხენიდან ჩამოვარდაო და ჩამოვხტით თქვაო.”მოლა ცხენიდან ჩამოვარდა მაინც უნდა ჩამოვსულიყავიო.
ურჩქენჯობაქ
ურჩქენჯობაქ გეონჯღორას კითხირქ ვარია.”უცოდინარობისა შეგრცხვეს კითხვისა – არაო.”კითხვა აუგი არააო.
ურჩქინდი
ურჩქინდი შხვაში გაჭირებას ჭკუას გიმირჩქინანსია.”უცოდინარი სხვისი გაჭირვებისას ჭკუას გამოიჩენსო.”
ურჩქინჯი
ურჩქინჯი დო უგუგებელი კოჩი ნტერიშ უმწა/იაში რენია.”უცოდინარი და გაუგებელი კაცი მტერზე უმწარესი არისო.”სულელი მეგობარი მტერზე უარესიაო.
ურძღაფელაქ
ურძღაფელაქ რძღაფა ვეჩინუა.”უძღომელამ ძღომა ვერ გაიგოო.”
ურჯულე
ურჯულე ირო ურჯულე იჸინია.”ურჯულო მუდამ ურჯულო იქნებაო.”ურჯულოს მუთუნი ვამარჯულენსია.”ურჯულოს ვერაფერი მოარჯულებსო.”
უსურე
უსურე სუმარი კატა-პურასქიათ მუკისურესია.უსურო სუმარი კოლო პურასქიათ ისურუა ოსურქ.უწევევი სტუმარი ქალმა მწარე პრასით გაისტუმრაო.
უსქე
უსქე კოჩის ქუმჭვილი ვეიწუოლუნია ხეშე.”უშვილო კაცს შემწვარი ქუმელი არ (გაუვარდება) წაუვა ხელიდანო.”უსქე კოჩი ღიმისქი რენია.”უშვილო კაცი ძუნწიაო.”უშვილო კაცი პურადძვირი რომ არ იყოს არ შეიძლებაო.
უტუში
უტუში ნინა მუში ნაჭკადაში უჯგუშო ჭკირუნცია.”უტუს ენა მის ნაჭელზე უფრო კარგად სჭრისო.”
უფრაშ
უფრაშ (უარესი) ვაძირენი თეში უჯგუში ვემგეონებუნია. “უარესი რომ არ ნახო ისე უკეთესი არ მოგეწონებაო.”ვისაც მწარე არ უნახავს ტკბილის გემოს ვერ აფასებსო.
უქვინჯე
უქვინჯე ტომარეს მუდგა ვენარღვენი დღას ვეიფშაფუ.”უძირო ტომარას რაც გინდა ჩააყარო მაინც არ გაივსება.”უქვინჯე ხართა (ბუჸუნი) დღას ვეიფშინენია.”უძირო ხალთა ვერასდროს გაივსებაო.”
უქიმინჷნი
უქიმინჷნი ინა ირო იქჷნს.”ვისაც გაუკეთებია ყოველთვის გააკეთებს.“
უშრომებუო
უშრომებუო ხვალე ღურუუ მურსია კოჩიშა.”გარჯის გარეშე მხოლოდ სიკვდილი მოვა კაცთანო.”
უშქურიში
უშქურიში ნახოწაშა ვაღირუნია.”ვაშლის ნაფცქვენად არ ღირსო.”
უჩა1
უჩა ფერიშ ოსური გვარს გინაგვარენსია.”შავი ფერის ქალი გვარს გადააგვარებსო.”
უჩა2
უჩა ქოთომი ხოლო ჩე კვერცხის სქუნსია.”შავი ქათამიც თეთრ კვერცხს დებსო.”
უჩუნაფუ
უჩუნაფუ ღუმუ ბჩინი ვებჩინინი ვაიჩქჷდასია.”მოუშუშავი ღომი რომ მაჭამე არ გეგონოს რომ ვერ მივხვდიო (ვიცანიო).”
უჩქიმეთ
უჩქიმეთ ჩქიმი სქუაქ ვეჸუა.”უჩემოდ ჩემი შვილი არ გაჩნდაო (არ იქნაო).”
უწესო1
უწესო თანაფას ხოლო უწესო რენია.”უწესო აღდგომასაც უწესო არისო.”ავი კაცი აღდგომასაც ავიაო. (35)
უწესო2
უწესო ოჯახის საქონელი ხოლო უწესო რენია.”უწესო ოჯახში საქონელიც უწესო არისო.”
უწესო3
უწესო სქუაში ჸვენასია უწესო ჯოღორიში ჸვენა უჯგუნია.”უწესო შვილის ყოლას უწესო ძაღლის ყოლა სჯობიაო.”ავი ცოლის ყოლას ავი ძაღლის ყოლა სჯობიაო.
უჭვებუ
უჭვებუ დუდი მუშენ იბჭუავა.აუტკივარი თავი რად ავიტკიო.
უჭირო1
უჭირო გეჭირუა.”უჭირო გაიჭირვაო.”გაუჭირვებლად ვინ გაიჭირვა.
უჭირო2
უჭირო საჭირო ჩანგელიაშ კარსია.”უჭირო გაჭირვება ჩანგელიას კარზეო.”(გლეხმა ჩანგელიამ ენგურის ნაპირას ორაგული იპოვა და დადიანს მიართვა. დადიანი გაუჯავრდა აქამდე არ მოგქონდა ასეთი საჩუქარიო და ბეგრად დაადო ყოველ წელს ორაგულის მოტანა).
უჭკუე1
უჭკუე დიმდარს ჭკვერი ღარიბი უჯგუნია.”უჭკუო მდიდარს ჭკვიანი ღარიბი სჯობიაო.”
უჭკუე2
უჭკუე დო უგუნური კებურს (ყებურს) ეკიბურგონუნია.”უჭკუო და უგუნური კერასთან დიდგულობსო (“დაბრაგუნობსო”).”
უჭკუე3
უჭკუე დუდი კუჩხის მოსვანჯას ვემეჩანსია (ვარძენსია).”უჭკუო თავი ფეხს მოსვენებას არ მისცემსო.”უჭკუო დუდი კუჩხიში მაშულადარი რე.”უჭკუო თავი ფეხის დამღლელია.”
უჭკუე4
უჭკუე დუს მშე ხოკუნანია.”უჭკუო თავს აღმა პარსავენო.”
უჭკუე5
უჭკუე კოჩის ჭირი (გაჭირება) ვედეთხიებუნია.”უჭკუო კაცს პირი (გაჭირვება) არ მოშორდებაო.”
უჭკუე6
უჭკუე კოჩის ჭიჭე გაკვირენსია.”უჭკუო კაცს ცოტა გააკვირვესო.”უჭკუო კაცს ცოტაც გაუკვირდებაო.
უჭკუეს
უჭკუეს ჭკვერული სიტყვა ვათქუენია.”უჭკუო ჭკვიან სიტყვას ვერ იტყვისო.”
უჭკუო
უჭკუო კოჩი საქმეს წაჸონენსჷნი ბედ ვანობღვენია თქუანს.”უჭკუო კაცი საქმეს რომ წაახდენს ბედი არ მქონიაო იტყვის.”რეგვენი საქმეს წაახდენს ფათერაკს დააბრალებსო.
უხორცობაშე
უხორცობაშე ჯოღორიშ ხორცი ვეჭკომენია.უხორცობის გამო ძაღლის ხორცი არავის შეუჭამიაო.
უჯგუშიში
უჯგუშიში უჯგუშის ირო ძირუნქია.”უკეთესის უკეთესს ყოველთვის ნახავო.”
უჯოღორე
უჯოღორე ქიანას კატუს ოლალაფესია.”უძაღლო ქვეყანაში კატა აყეფესო.”უძაღლო ქვეყანაში კატებს აჩხავლებდნენო.

 


 

შემდგენელი: ომარ მემიშიში, რევაზ შეროზია
რედაქტორი: აკად. ქ. ლომთათიძე
რეცენზენტები: ფილოლ. მეც. კანდ. ი.ასათიანი ფილოლ. მეცნ. კანდ. ჭ. ქირია

ხალხური სიბრძნე
მეგრული  ანდაზები
ალმანახი
“მსგეფსი”
თბილისი
1994
ელექტრონული ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

 

Don`t copy text!