მეგრული ანდაზები

მეგრული ანდაზები

There are currently 74 names in this directory beginning with the letter ღ.
ღალა
ღალა და უღალუობა ჯიმალეფი რენია.”წაღება და წაუღებლობა ძმები არიანო.”
ღანდალას
ღანდალას მუში შური ვაწუხენსია.ბაღლინჯოს თავისი სუნი არ აწუხებსო.
ღარიბ1
ღარიბ კოს ვართ გიაცადინე დო ვართ არტინენია.”ღარიბი კაცი ვერც დაიცდის და ვერც გაიქცევაო.”
ღარიბ2
ღარიბ კოს მუთ ქუღუნ ირფელ ჩხვინს გიოციცუნია.”ღარიბ კაცს რაც აქვს ყველაფერი ცხვირზე აქვს შემოდებულიო.”
ღარიბ3
ღარიბ კოჩქჷ თქუა: ფაფუ რენი ჸვალი ვარენია ჸვალი რენი – ფაფუ ვარენია. “ღარიბმა კაცმა თქვაო: ღომი როცა არის ყველი არ არის ყველი როცა არის ღომი არ არისო.”
ღარიბ4
ღარიბ კოჩქ ღეს ქორას ქელაჭკომუ თულეფი.”ღარიბმა კაცმა ღორს მუცელშივე შეუჭამა გოჭები.”
ღარიბ5
ღარიბ ყაზახიქ თქუა: ე ზოთონჯი კუჩხუჩაფლეთ გობგერგია. გლეხმა დაიკვეხა: ზამთარი უქალამნოდ გავღლიტეო!
ღარიბი1
ღარიბი კოჩიში ღონე უღვენობა რენია.”ღარიბი კაცის ძალა უქონლობააო.”
ღარიბი2
ღარიბი კოჩიში ხოცჷ ქა ვეჲალენია.”ღარიბი კაცის ხარს რქა არ ამოუვაო.”ღარიბმა თქვა: მე რომ დალაქი ვყოფილიყავი კაცები უთავოდ დაიბადებოდნენო.
ღარიბი3
ღარიბი ნატრით ღურუნია დო მდიდარი – ჯაბით.”ღარიბი ნატვრით კვდება და მდიდარი – ჯავრითა.”
ღარიბი4
ღარიბი რექჷნი – ვეენარღა დიმდარი რექჷნ – ვეეფახა.”ღარიბი (თუ) ხარ – არ ინაღვლო მდიდარი (თუ) ხარ – არ იზვავო.”
ღეს
ღეს ქამენია (პიტინე) ჯოგუდუა დო ჩხვინც ეჲალედუა (გეურჩქინდუა).”ღორს ანაგვირილა სძულდა და ცხვირწინ ხვდებოდათ (ამოუვიდაო)”რაც გეზარებოდესო ის გეძალებოდესო.
ღესია
ღესია ხომა სოიშახჷ დელიებუდუნი ვოუჩქუდუა მუ ხილიდუანი. “ღორმა სანამ ხურმა არ დაელია არ იცოდა რა ხილი იყოო.”
ღეც1
ღეც ჯოღორი მეთხოზუ მარა ღეჯი მუს მეთხოზუნია.”ღორს ძაღლი მისდევს მაგრამ ღორი რას მისდევსო.”მწევარი კურდღელს მისდევს კურდღელი რაღას მისდევსო.
ღეც2
ღეც პატი ქოცე ნიჩვის (ქურს) ქჷგაჩამუნია.”ღორს პატივი რომ სცე ცხვირ-პირზე (ქუსლზე) გიკბენსო.”ღეჯის მუდგა ჯგირი ღოლენი იშენი ღეჯი რენია.”ღორს რაც უნდა კარგი გაუკეთო მაინც ღორი არისო.”ღეს ქააჯუდე ქოგაჩამუ.ღორს რომ აკოცო გიკბენსო.
ღეჯი1
ღეჯი კოპეშიას სოთინი ვეღანცია.”ღორი კვახს არსად წაიღებსო.”
ღეჯი2
ღეჯი მუზმა გოკონ თიზმა ბონი იშენ ონტყოლაშეს ქენინჯირუნია.”ღორი რამდენიც გინდა იმდენი დაბანე მაინც ტალახში ჩაწვებაო.”ღორი რამდენიც უნდა ბანო ისევ ლაფში ჩაწვებაო.
ღეჯი3
ღეჯი ონტყოლაშეში ნტყოლუას ვემიოტენსია.ღორი ლაფში გორგას არ მოიშლისო.
ღეჯიქ1
ღეჯიქ ქალეფი ქოუღუდუკონი ქიანას გემნართინუანდუა.ღორს რომ რქებიც მისცა მთელ ქვეყანას გადააბრუნებსო.
ღეჯიქ2
ღეჯიქ დიგვანუა დო – აკა გერი ქეშმოხვამილუასია (ქომირკინუასია) – თქუა. “ღორი გასუქდაო და – ერთი მგელს შემახვედრაო (დამაჭიდაო) – თქვაო.”ღორი რომ გასუქდება მგელს გაექედურებაო.
ღეჯიქ3
ღეჯიქ დირძღუა დო ბეჸე (როფე) ნიჩვით დუდგიმე გამნართინუა.”ღორი გაძღაო და გობი დინგით თავდაღმა გადაატრიალაო.”ღეჯი დირძღუნი ოჭკომალს ეკართინუანსია.”ღორი რომ გაძღება საჭმელს წააქცევსო.”
ღეჯიშ1
ღეჯიშ დუდი სტოლს ქიგლადვესია იკერკელ-იკერკელ დო იშენ ლეტას ქენოლუა.ღორის თავი მაგიდაზე დადეს იგორა-იგორა და მაინც ტალახში ჩავარდაო.
ღეჯიშ2
ღეჯიშ მაგორალ კოჩისია ღეჯიშ ნდღურაფი ელასიმედუა.”ღორის მძებნელ კაცს ღორის ღრუტუნი მოესმოდათ.”
ღეჯიშ3
ღეჯიშ ტის კუჩხიშა ქიგიხუნუანქჷნი დუდიშა გეშახოხუნცია.ღორის ტილი ფეხზე რომ დაისვა თავზე აგაღოღდებაო.
ღეჯიშ4
ღეჯიშ ქვარაშე თულეფ გიმულა დო ვართ კოჩია.”ღორის მუცლიდან გოჭები გამოდიან და არა კაციო.”ვირი თავის გვარ ჩოჩორს მოიგებსო.
ღეჯქ
ღეჯქ თქუუა: სქუალეფქ დჷმებადგნი უკული წკონდა წყარი ვამიშუმუნია.”ღორმა თქვაო: შვილები რაც დამებადა წმინდა წყალი არ დამილევიაო.”ღეჯიქ თქუა: მუთი თულეფქ ქჷმაშუნი უკული სუფთა წყარი ვამშუმუნია.”ღორმა თქვაო: რაც გოჭები გამიჩნდა მერე სუფთა წყალი არ დამილევიაო.”ღორმა თქვა: რაც გოჭები დავყარე წმინდა წყალი აღარ დამილევიაო.
ღვამჩაში
ღვამჩაში ხატის ქოგუნია. “ღვამიჩავას ხატს ჰგავსო.”ენუქას ანდერძს ჰგავსო.
ღვეზელი
ღვეზელი დო ყვარილი ჸურუს ოხიოლუდუა დო ჭკვერს ოწყინუდუა.”ღვეზელი და ყვერული სულელს უხაროდა და ჭკვიანს სწყინდაო.”
ღვინი
ღვინი ლაგვანს ხოლო სოფუნსია.ღვინო ქვევრსაც ხეთქავსო.
ღვინიშ
ღვინიშ მახინჯი თხოლოს ქიგიოჭოფესია.ღვინის ქურდი თხლეზე დაიჭირესო
ღვინქ
ღვინქ ბოჭკა გოსოფუა დო კოჩი ვარია.ღვინომ კასრი გახეთქა კაცი – ვერათი
ღობერძგას
ღობერძგას ირო ჸურდგელი ვალახენია.”ღობის ძირას კურდღელი ყოველთვის არ ზისო.”
ღორონთი1
ღორონთი მუშენი ვეგიძიცანსია.ღმერთი რატო არ გაიცინებს.
ღორონთი2
ღორონთი მუში გჷნარჩქინას ლუკმას დღას გემუჸოთანცია. “ღმერთი თავის გაჩენილს არასოდეს ლუკმას არ დაუკარგავსო.” ღმერთი როგორც გააჩენს კაცს ისე დაარჩენსო.
ღორონთი3
ღორონთი სამართიანი რენია.”ღმერთი სამართლიანი არისო.”ღმერთი კაცს არ მოატყუებს არც მოტყუვდებაო.
ღორონთი4
ღორონთი ონდღეშა თაურე იჯინენია დო ნაონდღერს – თეურეშე.”ღმერთი შუადღემდე აქეთ იყურებაო და ნაშუადღევს – იქით.”
ღორონთი5
ღორონთი ღუმუ რენია უღორონთეთ ქიბრგუთ დო უღუმუეთ ვებრგუთია.”ღმერთი ღომია უღმერთოდ ვვარგივართ და უღომოდ კი – არაო.”
ღორონთისით
ღორონთისით გაჭყორდჷ დო კოჩისითია.ღმერთსაც დაავიწყდა კაცსაცაო.
ღორონთიშა
ღორონთიშა ტოტი ვემისვინენია.”ღმერთს ხელს ვერ მოუსვამო.”
ღორონთიში
ღორონთიში მოშქურანჯე კოჩიშა ვაგოშქურუდასია.”ღმერთის მოშიში კაცისა არ გეშინოდესო.”
ღორონთქ1
ღორონთქ ართიშ მეტიშა ვარჸვილასია.”ღმერთმა ერთზე მეტად არ მოგკლასო.”ღმერთმა ცხოვრებაში ერთის მეტად ნუ მოგკლასო.
ღორონთქ2
ღორონთქ თქუა: დიდა დო მუშას სქუა ჩავაბარია დო სქუაშა დიდა დო მუმაში ჩაბარებაქ გჷმოჭყორდუა.”ღმერთმა თქვაო: დედ-მამას შვილი ჩავაბარე და შვილისთვის დედ-მამის ჩაბარება დამავიწყდაო.”
ღორონთქ3
ღორონთქ თქუა: ირფელ საქმე ჭკვერ კოჩიწკჷმა რშიბუდასია.ღმერთმა ყველაფერი საქმე ჭკვიანთან მოგცესო.
ღორონთქ4
ღორონთქ მუთ შერჩუნი თის გეჯერდია.”ღმერთმა რაც მოგცა იმას დასჯერდიო.”
ღორონთქ5
ღორონთქ ჟიშე გიმეჯინუ დო თქუთ ვო მუსხი კოჩი ქორე ჩქიმ უნელო (უნებურო) ღურელია.ღმერთმა ქვეყანაზე გადმოიხედა და – ბევრი ჩემი უნებური მკვდარი არისო.
ღორონთქ6
ღორონთქ ჸუას თე საქმეში გიშულავა.”ღმერთმა ქნას ამ საქმის გამოსვლაო.”
ღორონთქ7
ღორონთქ თიში ხანი გირსხუასია.”ღმერთმა მისი ხანი გიმატოსო.”
ღორონს
ღორონს სხაპუას ქჷდაგურუანანია.”ღმერთსაც კი ცეკვას ასწავლიანო.”
ღუ
ღუ ინაჯინალო ვერგ ვარა გური ჯგირი უღუნია.”ბუ შესახედავად არ ვარგა თორემ გული კეთილი აქვსო.”
ღუბაძგარც
ღუბაძგარც მეტი ეხარჯებუნია.”ძუნწს მეტი ეხარჯებაო.”პურადძვირ კაცს ერთი პური მეტი მოსდიოდაო.
ღურა1
ღურა დღაშახ ირფელს მელუდავა.”სიკვდილის დღემდე ყველაფერს მოელოდეო.”
ღურა2
ღურა ირკოჩიშო ართიანჯგუა რენია.”სიკვდილი ყველასათვის ერთნაირიაო.”
ღურა3
ღურა უჯგუ გარზებას მუჟამს რექ ნარღებას.”სიკვდილი სჯობს გაძლებას როცა მუდამ დარდით ხარ.”
ღურა4
ღურა ღურას გაჩქუნია.”სიკვდილი სიკვდილს გააჩნიაო.”
ღურაშა
ღურაშა ირო ჭკუაში გურაფა რენია.”სიკვდილამდე ყოველთვის ჭკუის სწავლა არისო.”ღურაშა გურაფა ირო რენია.”სიკვდილამდე სწავლა ყოველთვის არისო.”სწავლა სიბერემდეო.
ღურაშახ
ღურაშახ მუთუნქ ვაგაიკვირდასია.”სიკვდილამდე არაფერი გაგიკვირდესო.”
ღურაში
ღურაში მეტი ადრე ირფელი ჯგირიენია.ყველაფერი ადრეული სჯობია სიკვდილის მეტიო.
ღურელ
ღურელ ცხენიში დუს ხოლო ქაჭირხინაფუანსია.”მკვდარი ცხენის თავსაც ააჭიხვინებსო.”
ღურელი1
ღურელი არძა მართალი რენია.”მკვდარი ყველა მართალიაო.”
ღურელი2
ღურელი ჸუდეშა დართინესჷნი მის უძირუნია.”მკვდარი რომ სახლში დააბრუნეს ვის უნახავსო.”ღურელც სასაფლაშე ვადართინუანანია.”მკვდარს სასაფლაოდან არ დააბრუნებენო.”სასაფლაოდან მკვდარი აღარ გამობრუნდებაო.
ღურელიში
ღურელიში ელაპონუა-დღა რენია.”მკვდრის აყენება-დღე არისო.”
ღურელს1
ღურელს ოკო ვეკარაგადუევე.”მკვდარს არ უნდა დააყვედროო.”
ღურელს2
ღურელს შხვაქ ოკო ვამნაღურასია.”მკვდარს სხვაც არ უნდა დააკვდესო.”
ღურელს3
ღურელს ჭკომუათ უჯგუთია.„მკვდარს ჭამით ვჯობივართო.“
ღურელც
ღურელც ორკ დო თელცჷ ოძინჷნია.”მკვდარს აკლია და ცოცხალს ჰმატიაო.”მკვდრებს აკლიხარ ცოცხლებს არ არგიხარ.
ღურუ
ღურუ ირკოს ასწორენსია.”სიკვდილი ყველას ასწორებსო.”
ღურუს1
ღურუს თოლს სინთე ვაუღუნია.”სიკვდილს თვალში სინათლე არა აქვსო.”
ღურუს2
ღურუს კითხეს: მუჟამს დებადია – შუჟამს ოღურალქ დებადუნი თიწკჷმა დევბადია.”სიკვდილს ჰკითხეს როდის დაიბადეო – როცა მოკვდავი დაიბადა მაშინაო.”
ღურუს3
ღურუს სამართალი ვაუღუნია.”სიკვდილს სამართალი არა აქვსო.”
ღურუქუ
ღურუქუ თქუუა: ართი სახელი ვეგმოდვესჷნი ეში კოჩქ ვამაჸვილუა.”სიკვდილმა თქვაო: ერთი სახელი რომ არ დამარქვეს ისე კაცი ვერ მოვკალიო.”სიკვდილმა თქვა: ისე ვერავინ მოვკალი რომ არას დააბრალონო.
ღურუშ
ღურუშ წამალი ლაფარას ალაჩანს მარა კოს ვოუჩქუნია. “სიკვდილის წამალი ლაფაროშია მაგრამ კაცმა არ იცისო.”
ღურუშა
ღურუშა ხე ვეწიფორენია.”სიკვდილს ხელს ვერ წააფარებო.”სიკვდილს ვერ გაექცევიოo
ღურუში
ღურუში მეტი მუთუნი ვარკუნია.”სიკვდილის მეტი არაფერი აკლიაო.”
ღუს
ღუს თოლი ქაჩანესია დო წარი ხოლო მიგორუა.”ბუს თვალი აუხილეს და წარბიც მოითხოვაო.”ბუმ თვალები მიიღო და – წარბებიც მომეცითო!

 


 

შემდგენელი: ომარ მემიშიში, რევაზ შეროზია
რედაქტორი: აკად. ქ. ლომთათიძე
რეცენზენტები: ფილოლ. მეც. კანდ. ი.ასათიანი ფილოლ. მეცნ. კანდ. ჭ. ქირია

ხალხური სიბრძნე
მეგრული  ანდაზები
ალმანახი
“მსგეფსი”
თბილისი
1994
ელექტრონული ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

 

Don`t copy text!