მთის კილოთა ლექსიკონი

There are 137 names in this directory beginning with the letter ლ.
ლაბე
(ჴანდოში), მთიულის სიტყვით): „აქ სათარს ვეტყვით“ (მთ.).

ლაბიერი
ფშ. კედლებში დატანებული კოჭებს შუა ლამ-კირით ამოვსებული ადგილი.

ლაგამი
(სპ.): საჴორჴე ლაგამი მთ. პირში ამოსადები რკინიანი აღვირი. ნ. ალაჴი (1). მარჴილის ლაგამი მთ. თივისა და მარხილის შესაჩერებელი მუხრუჭი. ლაგმვა, დალაგმვა ჴ., თ. შეჩერება, დამორჩილება: „მიწრიელ დაულაგმიდი“ ჴ.

ლავაშ-ი
ლაში, ლაოში მოჴ. ლავაში, თხლად გამომცხვარი პური. „ბებრის ქელეხში ქერის ლავაშიც კარგიაო“ (ანდაზა).

ლავაშა
(1) ფშ., ტყლაპა ფშ. ნ. ბოყოჭა.

ლავაშა
(2) გუდ. ბალახია.

ლავაშა
(3) ფშ., მთ. გიჟი ცხენის დაჭედვის დროს დასაწყნარებლად ყურზე ან ჩიჩვირზე თოკ-გამობმული ირმის რქა ან ხე.

ლავი
ჴ. რაღაც საბედისწერო სიტყვაა, რომლითაც მაძახურა თითქო კაცს სწყევდეს (ჴ. მას.).

ლათბა
ჴ. გრძელი და დიდი გეჯა. ხმარობენ უმეტესად ხატებში ლუდისთვის. ლახტბა, ლახტმა თ. (ბევრმა არ იცის) სალუდე გეჯა. ლათვე, ლათბე ჴორ., გუდ. წყალზე დადგმული გეჯა საქონლისთვის. ნ. ისარნა.

ლაკანტური
ჴ. ლუყი, ენა-მოჩლექილი, ჩლიქი. ლაკანტურობით ცნობილიაო ხევსურეთში ორი სოფელი: ხორნაულთა და ჭიმღა. მაგალითები ჭიმღიდან: დალაი (დანაი), კოლაი (კონაი), ლას ამბობ შელა (რას ამბობ შენა), მაცვი (მაჩვი) და სხვ.

ლალვა
წალალვა ჴ. წარგზავნა, გაგზავნა; წამალალვა ჴ. გამოგზავნა; გადალალეს ჴ. გადარეკეს. ელალე თ. გარეკე (საქონელი).

ლამ-კირი
მოჴ. ბათქაში.

ლამაზ
მოჴ. მშვენივრად. ლამაზ ვიცი ჴ. მშვენივრად ვიცი.

ლამინი
ჴ.: არ ულამინებს არ უწონებს, არ ურჩევს.

ლამონი
ფშ. ფორის ტკბილი წვენი, ლამო გუდ.; დამჟავდება და კაპარია.

ლამპარი
ჴ. შუა ზამთარი, დაახლოებით იანვრის ბოლო რიცხვები („ზამთარ რო გასწორდების“). ლამპრობა ჴ. ნ. ივ. ჯავახიშვილი, ქართვ. ერის ისტორია, წ. I, 1908, გვ. 109. კ. კეკელიძე.

ლამპარია
გუდ., მთ. დიდ ოთხშაბათს ცეცხლი უნდა დაანთონ (ლიხისა), გადაფრინდებიან ზედ და იტყვიან: „რი კუდიანთასაო“. ამპარია მოჴ., ლომპორია ფშ. დიდი ცეცხლი.

ლამპარიობა
გუდ. ცეცხლის დანთება ნათლისღების წინა დღეს. ლამპორიობა მთ. დიდ ხუთშაბათს დანთებული ცეცხლი. ლომპორია ფშ. დიდ ოთხშაბათს დანთებული ცეცხლი. ამპარიობა (ჰო აგრე!) მოჴ. ჭია-კოკონა (31 იანვარს დაანთებენ ცეცხლს). „ლამპრობა“, როგორც საეკლესიო დღესასწაული, მოდიოდა მირქმის დღეს. ე. ი. 2 თებერვალს ძველი სტილით. ნ. ლამპრობა.

ლამპორია
მთ. იციან დიდ ხუთშაბათს. ნ. ლამპარიობა.

ლამპრობა
მთ. ყველივრის პარასკევს ცეცხლს დაანთებენ და ზედ გადაფრინდებიან ბალღები. ნ. ლამპარი, ლამპრიობა.

ლანცოფა
ნ. ნარცოფა.

ლაპატო
მთ., ყაპყატო ფშ., ჴ. ცხრილის დასაწნველი ტკეჩი. ნ. ყაპყატო.

ლაპო, ლაპობა
მოჴ. ნ. ლეპო.

ლასტ
(2) გამოლასტული მთ., მოჴ., თ. „გომი ზურგზე მიკრული“ (მთ.), ძლიერ მშიერი. დალასტული, წამოლასტული დაწვენილი ყანა (ავდრისგან, სეტყვისგან ან თავისი სიმძიმის გამო).

ლასტ-ი
(1) ჴ., თ. ნ. ძობანი.

ლაფ-ი
მოჴ., ჴ. სველი. დალაფება ფშ., თ., ჴ. დასველება წვიმისგან. დამალაფა – წვიმამ დამასველა. დავლაფდი, ჩავლაფდი, გუდ. დავსველდი წვიმისგან. ჩამალაფა და ჩამატბორა თ. ნ. ტბორი.

ლაფანი
მთ. ნ. მუში.

ლაფოთქინა
ჴ., ლაფორთქინა მთ., ლაფოჩქინა მოჴ., ლიფოშქინა თ. ლოკოკინა.

ლაქარდიანი
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ენაწყლიანი, ენა-ტკბილი“. თილისმიანი ფშ., მოჴ. პირმოთნეობით მოლაპარაკე. „გაუთლის ლაქარდებს“ (ფშ.).

ლაღი
გალაღება ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „გახარება“. მთ., მოჴ., ჴ. თ. იგივე. „გალაღებულია, არა აჯავრებს რაო“ (მთ.).

ლაღუმი
მთ., მოჴ. ნაღმი.

ლაყაყბა
თ., ლაშყბა ჴ., მაჯახალი მოჴ. ყბა.

ლაყო
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ. ლოყა, ქური ჴ. (თუშეთში ლოყა იციან). გუდამაყარში ყოყმანობს თვითეული: ხან ლაყო-ო, ხან ლოყა-ო. იხმარება კი ორივე ფორმა, მაგრამ რომელი უფრო ხშირად, ვერ გამოვარკვიე.

ლაშ-ყბა
ჴ., ლაჟა-ყბა თ. ყბა, ყბის ძვალი. მაჯახალი მოჴ.

ლაშარის ჯვარი
ფშავლების სალოცავია (ფშავის არაგვის თავში, მარჯვენა მხარეს. მის პირდაპირ მარცხენა მხარეს, ოღონდ უფრო მაღლა, თამარ-ნეფეა.

ლაშნი
(მრ.) მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. პირი. ლაშთ გართხმა, დართხმა პირის გაღება, დაღება. „რას ართხამ ლაშთაო“ (მოჴ.), რას დაგირთხმია ლაშნი“.

ლაჩქიმი
ფშ., ლაჩქიმა (ერწ.) ორი ხე, რაზედაც დაწნული ჩელტია დაკრული და რომლითაც ჯინს მიათრევენ. ლაჩქიმა გუდ., ციგის ღუა (ღუა – ციგისა და მარხილის ფეხი). ლაჩქიმი მთ. ფიცრისგან გაკეთებული ციგა (ციგა მთიულეთში მოხრილი ხისგან მარხილსავით გაკეთებული საქანელაა).

ლაჩქინი
ნ. სათარი.

ლაცოფა
ნ. ნარცოფა.

ლაწნი
(მრ.) ჴ. ლეწის ხმა: ჭალას ლაწნ იქნეს რქისანი“ (მოყმისა და ვეფხის ლექსში).

ლაჭანი
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „წნელისაგან მოქსოვილი ლოგინი. შიგ თივა ან ბურდო აგია და ისე იძინებენ“. ჩაფი ჴ., ლაჭანი ჴ. (შატ.), ტახტი (ფიცრისა), ჯინი თ. იგივე.

ლაჭნიკა
ფშ. ნ. ნაჭლიკა.

ლახანა
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „მწვანე თავდაუხვეველი კომბოსტო“. არ არისო, მიმიწერია.

ლახიანი
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ფეხებს რომ ძლივს დაათრევს, ისეთი კაცი“. მისხედს კითხვის ნიშნები და მიმიწერია: არ არისო. ნ. ლაჯიანი.

ლახტ-ი
(1): ლახტვა თ. კაზმვა (ცხენისა). დალახტული თ. შეკაზმული (ცხენი).

ლახტ-ი
(2) დაგლახტოს ფშ. წყევლაა.

ლახტარა
ჴ. მჟაველა (მჟაუნის მსგავსია). მჟავია ჴ. კიდევ სხვაა, მაღალი იზრდება. მჟავია თ., მჟავანა ფშ. საზოგადოდ ორივე.

ლახტბა
თ. (გომეწ.), ლახტმა თ. ნ. ლათბა.

ლახჭიმა
მთ., ხოზო მთ., ფშ. ბალახია.

ლაჴ
(1): გალაჴვა მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. მიწაზე გაგორება. გალაჴვა მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. მიწაზე გაგორება. გალაჴვა თ. გათელვა. დალაჴვა ჴ. ფეხით შედგომა, ფეხის დადგმა.

ლაჴ
(2): ნ. გადალაჴვა.

ლაჴ-ი
თ. ა) დაღლილ კაცს წყურვილის გამო პირზე რომ ჭუჭყი მოუვა. ბ) ლაჴი თ., ნერჴი ფშ. დამდგარი წყალი რომ თავზე ჭუჭყს მოიგდებს.

ლაჴვაჩ-ი
ჴ. მარცხენა. ლაჴოჩა ფშ. მარცხენა. ლაჴვაჩა, ლაჴოჩა ჴ. ცაცია.

ლაჯიანი
ჴ. კოჭლი; ლეჯიანი ჴ. (შატ.) კოჭლი. ლაჯიანი თ. ვინც კარგად ვერ დადის; ვისაც ბუნებით დაჰყვება რაიმე ნაკლი და ვერ დადის კარგა. „ლაჯიანი ლაჯიანს აყვედრიდაო“ თ. (ანდაზა).

ლე
(ნაწილაკი) ნ. აბალე, აილე, აჰალე, ჰილე, ჸიჰილე.

ლებ-ი
(1) მოჴ., ფშ., ჴ. კლდიდან გამონადუღი შაბის მსგავსი რამ (შრება, მლაშეა). ჯიჴვი და ფსიტი ეტანება და ლოკავს. მონადირეებმა იციან ეს ადგილები. კლდიდან გადმოდის. შაბის გემო აქვს. საღებავად ხმარობენ (წითლადაც, შავადაც და სხვ., ყოველგვარია). დიში თ., შდრ. მატალა.

ლებ-ი
(2) გუდ. წვიმისგან გაფუჭებული თივა (საპირისპიროა ნამ-უკრავი თივა).

ლებვა, დალებვა
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „შესაღებავათ გამზადებული ნართის მჟავეში გავლება“, ლებით შეღებვა. ნ. საღებავი.

ლებიო
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. ლობიო.

ლეგა
ჴ., თ. მთ. ნისლისფერი, ყომრალი, რუხი. ნ. ლეგნაი, ლემანი, გალეგება.

ლეგნაი
მთ. (იშვ.), ნეგლაი მთ. ნისლის ფერი, ყომრალი. ნ. ლემანი. წარმოების თვალსაზრისით შდრ. შავნაი.

ლეგონი
ფშ. მოლეგო.

ლეგუში
ფშ. ლუდის ამოსაღები ჭურჭელი. ზოგი დიდია, ზოგი პატარა. სპილენძისაა, ხისაც. როგორც თუნგი, ისეთი ფორმისაა.

ლევა, დალევა
ჴ., თ. წახდენა, გაფუჭება. ბევრს ნუ დაღლევენ ხანსაო – ბევრს ნუ დაიყოვნებენო.

ლეკურ-ი, ლეკურ-ცერღარი
ნ. იარაღები.

ლეკურა
ფშ. წყალში მოხარშული პატარა პურის კვერი (ცომი მომრგვალდება ერთი ხელის გამოსმით, მაგრამ თავი არ შეეკვრის).

ლელ-ი
მწარე ლელი მოჴ. დათვის ფანჩარა (გურიაში). ბალახია, წყლის პირას იცის.

ლელ-ქაში
(რაზ.-ჭყ.) „ჩალა-ლერწამი“. მისხედს კითხვის ნიშნები; არ იციანო, მიმიწერია.

ლემ-ი
თ. (ბოჭორნაში ლიმი), ლემცოფა თ., ფშ. ლენციფა. თეთრი ბალახია, მაღალი იზრდება. კაცს აგიჟებს. ნ. ნარცოფა.

ლემ-ცოფა, ლენ-ცოფა
ნ. ლემი, ნარცოფა.

ლემადე
ჴ. (ჭყონიას ლამადე შეცდომაა) ქარ-ბუქიანი ნისლი, თანაც ბნელი; ნისლი მთაზე გადმოწოლილი ქარისაგან. „ლემადეს იმას ვეძახთ, ცოტა ნისლებ რომ დაჩნდების, იმასთან ცოტა სიცივე იქნების“ (ჴ.). ნ. ჯანღი.

ლემანი
მოჴ. ნისლის ფერი, ყომრალი, რუხი. ლეგა ფშ., ჴ., ლემანა, ლემანაი ჴ. (იშვ.) ითქმის ხარზე და ფურზე.

ლემხურა
(ბაჩანა „დ“, 73) ბალახია, ღერო შიგნით ცარიელი აქვს.

ლეპო
მთ., ლაპო მოჴ., ლოპო ფშ., ჴ., თ. წვენი, რომელიც ჩაუდგება გაღვიძებულ მცენარეს ქერს ქვეშ და რომლითაც ის იზრდება. „ლაპობის დროს (თებერვალ-მარტში) მოჭრილი ხე“ (მოჴ.).

ლექ
ნ. გალექება.

ლექეშა
მთ. ნ. ჯოყარი.

ლექსი
მოჴ. (ყ. 642,18; 758,17 ქვ.) ზღაპარი. ლექსი ჴ. ლექსად ნათქვამი უფრო ქალ-ვაჟის სიყვარულის შესახებ. ნ. სიმღერე.

ლეში
(1) მთ., მოჴ., ფშ., ჴ., თ. (იშვ.) ხორცი. საპირისპიროა ძვალი, ძოლი. „წუხელ, ძმისავ, კარგი სიზმარი ვნახე, ტყავს რასმე გავზილავდი, ლეშს რასამ ვკიდებდი კირჩხაზე“ (ვაჟა, „ივერია“, 1886, № 34). დაილოცენით, ფშავლებო, / თქვენის ფშაურის წესითა! / მანამ თქვენ მყავხართ ცოცხლები, / ლეში არ მომაკლდებისა. (ვაჟას ექსპრომტი, ფარნ. ლომაშვილის „რამდენიმე მოგონება“: „ლიტ. საქართვ.“, 13.8.1976).

ლეში
(2) მძორი („ლეშიანიაო ჩვენ ვიცით, ჴევსურმა იცის: მზორასო“ (გუდ.).

ლეწილიანი
ჴ. ნ. ნალეწი.

ლეჯა
მთ. კაკლის ჩურჩო. „კაკლისა ლეჯა არის, თხილისა ჩურჩო“ (მთ.).

ლეჯიანი
ჴ. (შატ.) კოჭლი. ნ. ლაჯიანი.

ლვილი
(1) ფშ., ჴ. ა) საქსოვში (საქსოვ ხელსაწყოს ყდათ ეძახიან, ყდანი) ერთი თავში და ერთი ბოლოში გაყრილი ჯოხი, რომელზედაც ქსელია დახვეული. ბ) მარხილში გაყრილი ჯოხი. რვილი ჴორ., გუდ., მთ. ვილი თ. (ქსლისა).

ლვილი
(2) ფშ. გუთნის მხარი.

ლიბო
გუდ., ფშ., თ., ლიბუ ჴ., ლიბო (ბაჩ. „ივერია“, 1887, № 205). საძირკველი, უმთავრესად მისი ზემო ნაწილი.

ლიბრი
ფშ., ჴ., თ. თვალს რომ თეთრი რამ გადაეკვრის და სინათლეს დაუკარგავს.

ლიბუ
ჴ. ნ. ლიბო.

ლიგანა
ჴ. (არხ.) სათიბის პირად ქვებისაგან ახოხოლებული კოშკი. ნ. კოშკი. ლიგანა ჴ. (კიდევ) მთებში გზის საჩვენებლად ახოხოლებული კოშკი (ვთქვათ, მონადირეებისა).

ლითონი
მოჴ., კაჭკაჭი ფშ., კაპორჩხალა მთ., კაპორჩხინა (გუდ.), თვალი ჴ., თოლ-კოჭი (?) მოჴ., საკოჭური თ. რაზედაც წისქვილის ბორბალი ბრუნავს. „ლითონზე გადავარდაო“ (მოჴ.).

ლიკვი
(1) ჴ. კუნთი.

ლიკვი
(2) თ. კედლის („ყორის“) აფრა, სხვეტსავით აყვანილი კედელზე, მისაშველებლად (ნ. კულა). ლიკვები თ. კედელში დატანებული გათლილი ხეები ან სიპები, რომ კედელი არ გაიხსნას.

ლიკლიკი
ჩიტია ერთგვარი; ჴ. (არხ.) ფრინველია.

ლილია
ნ. ლულუა.

ლიმი
თ. (ბოჭორნაში) ნ. ლემი.

ლიპ-ი
ფშ., თ. გლუვი კლდე, გალესილი კლდე.

ლიპა
ჴ. პატარა ბრტყელი ქვა ხელით გასასროლი, სალი ქვა, ქვა-სალა.

ლიპაობა
ჴ. „ბავშვების სათამაშოა. ბავშვები წრეს შემოხაზავენ და შუაში მწკრივზე კოჭებს გააწყობენ. თვითეული მოთამაშე გარკვეული მანძილიდან ქვას ესვრის კოჭების მწკრივს და რამდენ კოჭსაც ამ გარტყმით შემოხაზულ წრეს გადააცილებს, იმდენსავეა მოგებული“ (ჩაჩ. 45).

ლიპყაჸი
თ. ძალიან წმინდად დაფქული (ფქვილი, მარილი).

ლიჟრიანი
მთ. (ჭყ. მ. ჯ.) „სველი, ნამიანი“.

ლისკ
ნ. გალისკული.

ლიტრა
საწყაოა. ხევსურული ლიტრა შეიცავს ოთხ ჩარექს, ანუ ოც სტილს. სტილი კი – ოთხ კვერცხს. ნახელიტრა ჴ. ნახევარი ლიტრა. ნ. საწყაო.

ლიფოშქინა
თ., ლაფოჩქინა ფშ. ლოკოკინა.

ლიღარი
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „სურვილი“. სევდა. ნიღარი ჴ.

ლიშანი
(1) ჴ. ნიშანი, ლიშნავს ჴ., ა) ნიშნავს, ბ) შარნავს (საცოლეს), ლიშან-მიცემული ქალი ჴ., ანუ დალიშნული ქალი ჴ. „ნათხოვი“ (ბეს.).

ლიშანი
(2) ჴ. მიზანი. დაღლიშნებს დაუმიზნებს: „ლიშანი იცის ისეთი, რომ, რასაც დაღლიშნებს, არ გააცდენს ტყვიას“ (ჴ. მას. 188,8).

ლიჩი
თ., ხიწი მოჴ., ნაცხერი ჴ. ფშ., ხიწვი.

ლიჭის თავი
მთ., შატი თ., შატა ფშ., ყულფი, „თოკი ლიჭისთავად შააბიო“, „გადილიჭისთავაო“.

ლიხი
მთ., მოჴ. გამხმარი ღერი ნარისა და თამბაქოსი. თამბაქოს ლიხი: თამბაქოს ჩამოაცლიან ფოთოლს, ღერს გაახმობენ, მოხარშვენ და მის ნახარშში ხბოებს გაბანენ, რომ წილი გაუწყვიტოს. ნახარში მწარეა. მისი სუნი ხბოს აბრუებს და ზოგი ვერც კი უძლებს. ლიხი მოჴ. ყალივნის ტარის („სირის“) გამოსაწმენდი წვრილი მცენარის ღერი. გამხმარი ღერი ბალახისა საზოგადოდ. ლიხი ჴ. მსხვილ-ფეხა ბალახი. ლიხი თ. მაღალჯოყრიანი ბალახი. ლიხი ფშ. ა) მდიდარი ბალახი. ბ) სველი, დანესტიანებული.

ლიჴა
ჴ. (არხ.) ფრინველია.

ლიჴაჩი
ჴ., ჴანჩი თ. ხვანჩი, ფარისებრი ხრტილის გამოწეული ნაწილი ყელში.

ლოდოვეთი
ჴ. ლუდის ქვეყანა. მე ლუდოვეთით გამავედ / აქ უფრო ბევრი მდგარაო.

ლომი
(ყ. 264,18) დიდი რკინის კეტი, ძალაყინი. მათხაფი მოჴ.

ლომისი
მთ. სალოცავია მთიულეთში. ლომისობა ნ. ხალარჯობა.

ლომპორია
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ლაქაში ჭია-კოკონა“. ნ. ლამპარია.

ლოჴ-ი
(1) თ. მძიმე კაცი. მიზის კითხვის ნიშანი.

ლოჴ-ი
(2) ფშ., მოჴ., ჭუჭყი. ლოჴი, გოხი ჴ. ჭუჭყი. ლოჴი ჴორ., გუდ., მთ., მოჴ., ფშ. ჭუჭყი. ლოჴიანი, გოხიანი ჭუჭყიანი.

ლოჴი
(3) მოჴ. გამხდარი (საქონელი).

ლუბი
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ., ჴ., გამხდარი, მჭლე (საქონელი). სილუბე სიგამხდრე. გალუბება ჴ. დამჭლევება. ნ. ჯანდაგი.

ლუგუმი
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. უგემური, უმარილო (საჭმელი ან სასმელი, მაგ., დაუმჟავებელი კაპარი); ულაზათო, უგერგილო (კაცი). „სიტყვა კოჭლი და ლუგუმი“ (ვაჟა, 112,1 ქვ.).

ლუდი
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ., ჴ., ალუდი თ. თუ როგორ ადუღებენ ლუდს, ნ. ტკბილთან.

ლუდის თხლე
ნ. ძირი.

ლულუა
ჴ. (იშვ.), ლილია ჴ. (ხშირად), ლულუა ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ზიზია“, ბრწყინვალე რამ ბავშვების სათამაშოდ. ბალღებს ვეტყვით: მოიდა ლულუაიო, მოიდა ბუაიო (მთ.) „ლულუან გელევიანო“ (ჴ.).

ლულუტი
ფშ. გლუვი. ლულუტი ჴ. ოვალური.

ლურთი
(1) თ. წყვილი (მარტო თამაშობაში): ლურთ (თ)უ კენტი თ. ლუწი თუ კენტი. ნ. ლუწი.

ლურთი
(2) ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ძალიან მსუქანი“.

ლურსა
ფშ., ურსა ჴ., უსა გუდ. ხანჯლის ქარქაშში ჩასაგები დანა. ხანჯლის ბარტყი მთ., ხანჯლის შვილი მოჴ.

ლურუმა
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ბალახია“. მე კითხვა მიზის და არ იციანო, მიწერია. ალბათ კორ. შეცდომაა ლუხუმას ნაცვლად.

ლუსკ
გალუსკული ფშ. (ვაჟა, 365,11) გაწუწული.

ლუსკუმი
მოჴ. ყინვისგან მოლიპული გზა.

ლუსმარი
ფშ., რუსმალი მოჴ., უსმარი ჴ., თ. (არაბ. მუსმრ) მუსმარი, ლურსმანი. უსმარი თ., ლუსმარი ფშ. ცხენის დასაჭედი ლურსმანი.

ლუყი
გუდ., მთ., მოჴ., ჴ. ენა-ბრგვილი.

ლუშ
ნ. გალუშვა.

ლუწ-ი
მთ., მოჴ., ლუჭი გუდ., ფშ., ლუჭყი ჴ., ლურთი თ. (თამაშობაში): ლუწი თუ კენტი (მთ.), ლუწი თუ კეტი (მოჴ. კეტი და არა კენტი), ლუჭ თუ კენტი (გუდ.), ლუჭყ თუ კეტი (ჴ.). „ ლუწნი წყვილია“ (მოჴ.). ნ. ჩუთქი თუ ქანა საღარა.

ლუწკეტობია
„დილით კალოს კარზე გაუთხოვარი ქალები ცალკე იკრიბებოდნენ, თან თხილი ან კაკალი მოჰქონდათ და საფეხნოს კარზე მყოფ ბიჭებთან შარის გასწვრივ ლუწუკეტობიას თამაშობდნენ“ (ჩაჩ. 144). „ბიჭები საფეხნოში ჭიდაობდნენ, შვილდ-ისარს ისროდნენ, ლუწკეტაობდნენ“ (ჩაჩ. 145).

ლუჭ-ი
დალუჭდა ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „დაწყვილდა“. დალუჭდა ორი ყორანი, / ჩაცვივდენ უღრანს ტყეშია.

ლუჭყი
ჴ. ლუწი. „ლუჭყი იცოდეს წყვილისად“ (ჴ.).

ლუხუმა
ფშ. ბალახია. ნ. ლურუმა.

აკაკი შანიძე, მთის კილოთა ლექსიკონი

ლექსიკონში შესულია ის სიტყვები და განმარტებები, რომელიც ავტორმა მოიპოვა 1911 და 1913 წლებში ჩატარებული მივლინებების დროს.

აკაკი შანიძე, თხზულებანი, ტ. 1, თბილისი, 1984 წ.

ელექტრო ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

Don`t copy text!