მთის კილოთა ლექსიკონი

There are 51 names in this directory beginning with the letter ო.
ობოლი
ნ. ჴეჴერა.

ოგნ
ნ. გადაოგნება.

ოგური
ფშ. ჯიში, ჩამომავლობა (ცხოველებისა). უღური ჴ., მთ., მოჴ. იგივე. ოგური თ. ერთად მავალი ჯგუფი ცხენის ჯოგში (არ დაშორდებიან ერთურთს).

ოდნადაც
არის (ყ. 8.4 ქვ.).

ოდნადაც არის
ნ. არის.

ოდოდენა
ჴ. ნ. ცოცოტინა.

ოდოში
(ჭყ. მთ. მ. ჯ.) „ნახევრათ უმწიფარი“. „ჯერ კიდევ რომ რძე უდგას პურს“ (მთ.). ოდოში ჴ. გასაშინჯავად მოტანილი პური (ამოჰგლეჯენ და გაშინჯავენ, მოსამკალია თუ არაო). ოდოში თ. ნედლი პური, ცეცხლზე გატუსული საჭმელად.

ოზადნი
(ყ. 648, 15 ქვ.) შეძლებული კაცი კარგი ცხენისა და იარაღის მოყვარე (ოს. ზდან, ოზდან კეთილშობილი აზნაური).

ოზნა
ჴ. ვაზნა, „საწამლე, წამლის ქისა“ (ბეს.). „წამლის ქისა ძველითა, ღილით მოჭედილი“ (ბეს.).

ოთქოთი
თ. ნ. ქოთქოთი.

ოთხ-ტოლი
ჴ. (შატ.) ოთხ-კაპი.

ოთხფეჴი
მთ., მოჴ., ფშ., ჴ. ძაღლი (მორიდებულ საუბარში, თითქმის მხოლოდ ძაღლი). ნ. მყეფარი. ომაინი მთ., კაჭკაჭი ფშ. კაპორჩხალა. ე.ი. რკინა, რომელიც ჩამჯდარია ფარცხში (ფარცხი ხეა და სულ ძირს, წყალში, ის არის). კაპორჩხალაში წისქვილის ფეხი ტრიალებს.

ომენ
მოჴ. (ყ. 551, 17; 618, 5, 7, 8, 11,14; 665, 15 ქვ.),

ონა
მთ., ფშ. დაბრიყვება. ვაჰმე, რა ონა გიქნავისთ ლაშარის ჯვარის ყმაზედა! (ვაჟა, „ივერია“ 1886, № 36).

ონარი
მთ. „გარჯილობა“, მოჴ. შრომა (სპ. ჰონარ).

ონჩარი
მოჴ., ონჩორი ფშ. (რაზ.-ჭყ). „ორთქლი“, ბაჩ. „დ“. 75. ონჩიარი მთ. გახურებული კაცის თავზე ავარდნილი კორიანტელი („ქუდი რომ მოიჴადოს“, მთ.). ონჩარი მოჴ. „ქობიდან ამოდენილი“ (ორთქლი). კუნელი თ. იგივე.

ონჩიარი
ნ. ონჩარი.

ონჩხარი
ჴ. ოჩხარი, შემწეობის აღმოჩენა გაჭირვებული კაცისათვის (ჴ. მას). ნ. ოჩხარი.

ონჯარი
ფშ. ნ. ნოჯარი, ნათოსი.

ოომენ
მოჴ. (ყ. 887, 16 ქვ.), ამენ მთ., მოჴ., ჴ., ოჩაჸ თ. ამინ, იყავნ; „ომენ ახლა არსად არი, ოსები ახლაც ომენო ამბობენ“ (მოჴ.) (ოს. ომენ).

ოჟგალა
თ. ბაყვი, ბარკალი. ქალმ ჭალაში ჩამტყუა: ჩიტის ბუდე ვიცი მია. ოჟგალა ამჸქნია: ამის მეტი არ ვიც მია (თ.).

ორ-ნაყოლი
ნ. შიშაქი.

ორ-ნაჴადა
გუდ., მთ., მოჴ., ფშ. მეორედ გადაბრუნებული არაყი.

ორ-ტოლი
ჴ. ორ-კაპი.

ორ-ყუნწა
ჴ., ხურტკმელი თ. კინკიჟო.

ორ-შიანი
ფშ. (რაზ.-ჭყ.) „ორ-მაგი, ორ-პირათ ნაქსოვი“. „გუდამაყრელბმა იციან“ (მთ.). ნ. შე (2).

ორ-ძირა
ჴ., ყუიკა ჴ. (სატ.) წყლის ჭურჭელი ბოჭკის მსგავსი (ერთ ძირში ნასვრეტი აქვს წყლის ჩასასხმელ-წამოსასხმელად).

ორ-ხალა
ჴ. ორი ერთად გადაბმული ჯოხი მთიდან თივის სათრევად გაკეთებული („გინდ ძნისად“ შატ.).

ორ-ჴელა
მთ. ორ-კაპიანი ერქვანი (გუთნისა. არის ცალ-ჴელაი-ც). „ჩვენჩი არ არის ორ-ჴელაი“ (მოჴ.).

ორბი
ჴ. ნ. კუდოვანი.

ორზაპი
ჴ. (იშვ.) წერაქვი. არზაპი, ორზაპი ფშ. კლდის სამტვრევი კვერი. ნ. ქარჩი.

ორიანი
ფშ. ფეხმძიმე, ორსული. ნ. პატიმარი.

ორმოცი
ნ. ხარჯი.

ორომი
(ერწო) გათლილი ფიცარი ვარცლის გადასაფარებლად და პურის დასაგუნდავებლად.

ორომტრიალი
ყ. 658, 18 ქვ. ხელ-ჩართული ბრძოლა (?). (მიღებულია „ჰოროლთ ტრიალ“-ისგან).

ორფაფა
მოჴ., ეშმაკუჭა ჴ., ოფოფაჸი თ. ოფოფი. ორღვიანი ფშ. (ჭყ.) „შესახედავი, წარმოსადეგი ვაჟკაცი“. ნ. ურუღვიანი.

ორღობე
ჴ., სოფელთ-შუა ჴ., სახლთ-შუა ჴ., ფოლორცა მოჴ., ჴურჴევაჸი თ. ვიწრო ქუჩა, ორღობე, გზაწვრილი.

ორხალ-ი
ნ. საბელ-ორხალი.

ოფოფა
ჴ. ჩიტია, კოდალას ჰგავს, კლდეებს მიეკვრის (არაოფოფი); ფლასაჸი თ.

ოღონდაც არის
(ყ. 845). ნ. არის.

ოჩაჸ 8 თ. ნ. ომენ. ოჩაჸი ჴ. (შატ.), ოჩაყნი ჴ. (ჴაჴმატში), ზედგანი თ. ზედადგარი, სამფეხა. ოჩხ-ი თ. ნ. ოჩხარი.

ოჩოლ-ფეჴი
ჴ. (?) (არ მიწერია, სად), საფეჴური,საკოკვაჸი თ.

ოჩოპინტე
„ეშმაკი ნადირთ, ჯიჴვთ მწყემსი“ (ბეს.).

ოჩხარ-ი
„მთაში ჩვეულებად აქვსთ: მსურველი მივა მეცხვარეებში და ითხოვს ცხვარს. ისინიც მოუგროვებენ და მისცემენ. ამგვარად ცხვრის მოგროვებას ჰქვიან „ოჩხარი“ (ყ. 280), ოჩხარი მთ., გუდ., ფშ., მოჴ., ჴ. ვინმე ღარიბი ძღვენს წაიღებს ერთ კაცთან და ეტყვის: პურის, თამბაქოს, თივის ან ცხვრის ოჩხარი მოვიტანეო (ერთი სიტყვით, რაც უჭირს, იმისი). მასპინძელი მივა სოფელში და შეატყობინებს. სოფლელნი შეიკრიბებიან და ყველა მათგანი შემწეობას აღმოუჩენს. ნ. ონჩხარი, ოჩხარა.

ოჩხარა
თ. სათიბზე ან სამკალზე საშველად გაყვანილი მუშა.

ოცობა
თ. ხარება (25 მარტს). იმ დღეს გუთანს პირველად გაატარებენ მამულში სამჯერ და ერთ მუჭა თესლს გადაჰყრიან.

ოჭი
თ., შოჭი მთ (?) (< სოჭი) კევი: „ოჭს ჟღვლემს“ თ. კევს ღეჭავს.

ოხთი
შენს ოხთში მოვალო (მთ.), შენის ოხთიდან ჩქარე ამოვალო (მოჴ.).

ოხშმის კუდი
მოჴ. ნ. სამხრის კუდი.

ოჴერ-მაჴეტნი
(რაზიკაშვილ-ჭყონიას „ოხერ-მატეხნი“ კორექტურული შეცდომა მგონია) „ცუდათ მოსიარულენი, მოხეტიალენი“.

ოჯახიშვილი
თ., ფშ. მდიდარი, შემძლე.

აკაკი შანიძე, მთის კილოთა ლექსიკონი

ლექსიკონში შესულია ის სიტყვები და განმარტებები, რომელიც ავტორმა მოიპოვა 1911 და 1913 წლებში ჩატარებული მივლინებების დროს.

აკაკი შანიძე, თხზულებანი, ტ. 1, თბილისი, 1984 წ.

ელექტრო ვერსია მოამზადა მანანა ბუკიამ

Don`t copy text!